Ислам шашин феминизмыг дэмждэг үү?

Феминизмийн гол зорилго нь нийгмийн бүх салбарт эмэгтэйчүүдэд эрэгтэйчүүдтэй ижил боломж олгох явдал юм. Гэвч хүн төрөлхтөн эрэгтэй, эмэгтэй гэж хоёр хүйстэй байдгийг харгалзан үзвэл, тэд биологийн болон сэтгэлзүйн хувьд, мөн бусад шинж чанараараа хоорондоо ялгаатай гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

Элч пророк маань (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) гэр бүлийн харилцааны тухай: «Үнэхээр эмэгтэйчүүд бол эрэгтэйчүүдийн сэтгэлийн хамтрагч, амьдралын нөхөр» гэж тайлбарласан (Әбу Дәуіт, Термизи).

Ислам шашин эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн харилцааг тэгш байдал, шударга ёс болон ихсан (сайн үйл) дээр үндэслэдэг. Энд шударга ёс, ихсан зэрэглэл нь тэгш байдлаас дээгүүрт тооцогддог. Гэсэн ч Ислам шашин дараах тохиолдлуудад эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн эрхийг тэгшитгэсэн:

• Хүн байх талаас тэгш байдал. Аллах Таала Коранд:

  «Хүмүүс ээ! Бүгдийг чинь нэг сэтгэлээс (нэг хүнээс) бүтээж, түүнээс (өөртэй нь төстэй) ханиа бүтээж, тэднээс олон эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийг дэлхийд тараасан Эзэнээсээ эмээж яв» гэж айлдсан («Ниса» сүрэс, 1-р аят).

• Шашны үүрэгт тэгш байдал. Куран Кэримд:

  «Итгэгч эрчүүд, эмэгтэйчүүд бие биедээ жинхэнэ сайн найз. Тэд хүмүүст сайн үйл хийхийг тушааж, муу бүхнээс хориглодог. Намазыг төгс, тасралтгүй, цагтаа уншиж, закат (өргөл) өгч, Аллах болон элчид нь үргэлж захирагддаг» гэжээ («Тәубе» сүрэс, 71-р аят).

• Дэлхий болон ахирт буян, нүглийн тэгш байдал. Аллах Таала:

  «Эрэгтэй, эмэгтэй хэн боловч итгэгч байж, буянтай сайн үйл хийвэл, Бид түүнд цэвэр, сайхан амьдрал бэлэглэнэ. Мөн тэднийг дэлхий дээр хийсэн хамгийн сайн үйлсээр нь шагнана» мөн «Эрэгтэй, эмэгтэй хэн хулгай хийсэн бол, өөрийн үйлдсэн гэмт хэргийн төлөө Аллахын тогтоосон, бусдад сургамж болох шийтгэл болгон гарынх нь тасал» гэж айлдсан («Нахыл» сүрэс, 97-р аят).

• Эд хөрөнгийн харилцаанд тэгш байдал. Аллах Таала Коранд:

  «Эцэг эх, ойрын төрөл саднаас үлдсэн өв хөрөнгөнд өв залгамжлагч эрэгтэйчүүдийн авах хувь байдаг шиг, эцэг эх, төрөл саднаас үлдсэн өв хөрөнгө бага ч бай, их ч бай, өв залгамжлагч эмэгтэйчүүдийн ч авах хувь бий» гэжээ («Ниса» сүрэс, 7-р аят).

• Гэр бүлийн, ахуйн болон соёл-сэтгэл санааны эрх, үүргийн тэгш байдал. Энэ тухай Коранд:

  «Эмэгтэйчүүдийн нөхрийн өмнө үүрэгтэй байдгийн адил, эрчүүд ч эхнэрийн өмнө хууль ёсны үүрэгтэй» гэжээ («Бақара» сүрэс, 228-р аят).

Гэсэн хэдий ч, ислам шашин зарим тохиолдолд эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн эрх, үүрэг ижил биш гэдгийг хэлдэг. Үүнд – эмэгтэйчүүдийг зарим үүргээс (дайнд оролцох, хамтын намазад суух) чөлөөлөх, зарим үүргийг оноох (толгойгоо ороолтоор бүрэх, биеийн нууц хэсгийг халхлах), эрэгтэй хүний өв залгамжлалын хувийг эмэгтэй хүнийхээс хоёр дахин их тогтоох, хоёр эмэгтэй хүний гэрчлэлийг нэг эрэгтэй хүний гэрчлэлтэй тэнцүүлэх, гэрийн тэргүүний үүргийг эрэгтэйд оноох зэрэг багтана.

Мэргэжилтнүүдийн үзэж байгаагаар, хүйсийг тэгшитгэх нь хүн төрөлхтний мөн чанарт харш, нийгэмд хортой, ялангуяа эмэгтэйчүүдэд аюултай. Элч пророк маань (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) эрэгтэй хүн шиг болохыг хүссэн эмэгтэйчүүд, эмэгтэй хүн шиг болохыг хүссэн эрчүүдийг таашаадаггүй гэжээ.

Бэлтгэсэн Хасан АМАНКУЛ