Исламд кремаци хийхийн хууль зүйн байр суурь

Кремаци (латин cremare — «шатаах») гэдэг нь нас барсан хүний цогцсыг шатаах аргыг хэлдэг. Энэ уламжлал анх неолитийн сүүл үе, хүрэл зэвсгийн үед (МЭӨ III–II мянган жил) үүссэн бөгөөд эртний Грек, Ромд өргөн хэрэглэгдэж байв. Япон, Энэтхэг болон Зүүн Өмнөд Азийн зарим орнуудад ч мөн эртнээс хэрэглэж ирсэн. Кремаци нь буддын оршуулгын ёслолын нэг хэсэг болдог. Европын орнуудад сүм хийд кремацийг "шаманизмын" буюу "итгэлгүй" ард түмний заншил гэж үздэг байв.

Түүнчлэн, христийн шашны үүднээс кремаци нь Библийн "амилалт" болон "хойд нас"-ын сургаалд харш гэж үздэг.

Европт цогцсыг шатаах уламжлал XIX зууны хоёрдугаар хагаст дахин дэлгэрч, анхны крематори 1876 онд Миланд баригдсан. Европт цогцсыг шатаасны дараа үнсийг тусгай саванд хадгалж эсвэл оршуулдаг.

Нас барсан хүний цогцсыг тусгай зууханд шатааж, үнсийг нь оршуулах нь олон эртний ард түмний "галын оршуулга"-ын хэлбэр бөгөөд монголчуудын өвөг дээдэс болох эртний славянчууд ч ийм оршуулгатай байжээ. Исламын хууль-аар бол мусульман хүний цогцсыг шатаахыг хориглодог. Энэ нь хүний оршихуйн ариун чанарт харш. Кораны сургаалд Аллах хүн төрөлхтнийг бусад бүтээлээс дээгүүр байрлуулсан гэж өгүүлдэг.

وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلا

«Бид Адамын үрсийг хүндэлж, тэднийг хуурай газар, тэнгисээр тээвэрлэн, сайн сайхан зүйлсээр тэтгэж, олон бүтээлээс дээгүүр өргөмжилсөн» [2].

Мөн Элч (Аллахын энх амгалан, ивээл түүнд байх болтугай) ямар ч шавьжийг галд шийтгэж болохгүй гэж анхааруулсан байдаг. Өөр нэг хадист Элч (Аллахын энх амгалан, ивээл түүнд байх болтугай) хэлсэн нь: «Нас барсан хүний ясыг хугалах нь амьд хүний ясыг хугалахтай адил» [3]. Өөрөөр хэлбэл, хүн амьд ч бай, нас барсан ч бай, хүндлэлтэй байх ёстой.

Кораны оршуулгын жишээ нь Хабил ба Кабилын (Авель ба Каин) түүхэнд гардаг. Шариатын дагуу нас барсан хүний цогцсыг оршуулдаг. Цогцсыг шатаах нь манай шашны сургаалд харш.

Шариатын хэлтэс, ДУМК-ийн фетва

• <p>[1] «Жаназа ба оршуулгын ёслол», х.114 Астана 2018 он</p>

• <p>[2] Сура «Аль-Исра», 70-р аят</p>

• <p>[3] Ибн Мажа дамжуулсан</p>