КОРАНЫГИЙН АЯТ БИЧСЭН ТУМАР ЗҮҮХ ЗӨВШӨӨРӨГДӨХ ҮҮ?

Тумар гэдэг нь фиқһийн эрдэмтдийн нэр томьёонд хоёр утгатай:

• Исламын өмнөх жахилийн (мэдлэггүй) үед арабууд хүүхдээ муу зүйлээс хамгаалах зорилгоор хүзүүнд нь зүүдэг байсан зүүлт (амулет) [1]. Үүнд эрдэмтэд нэгэн дуугаар хориг тавьсан [2].

  Элч Пророк (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг): «Хэн тумар зүүвэл, тэр Аллахтай хамтрагч тавьсан байна» [3], – гэжээ.

• Табарук буюу адис авах зорилгоор Кораны аят эсвэл залбирлыг бичсэн тумар [4]. Энэ талаар зарим эрдэмтэд зөвшөөрсөн байдаг [5]. Амр ибн Шуғайб эцгээсээ, тэр нь өвөөгөөсөө дамжуулан дамжуулсан риваятад Пророк (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) ингэж хэлсэн:

  «Хэрэв та нарын нэг нь унтаж байгаад цочиж сэрвэл дараах үгийг хэлбэл ямар ч хор хөнөөлд өртөхгүй: «Әъузу би кәлиматилләһи әт-тәмма мин ғазабиһи уә иқабиһи уә шәрри ибәдиһи. Уә мин һәмәзатиш-шаятини уә ән яхдурун». Утга нь: (Бүх өөгүй үгээрээ Аллахын уур хилэн, шийтгэл болон боолуудынх нь муугаас хамгаалалтыг Аллахаас хүсэж байна. Мөн жин, шайтаны уруу таталт, хорлолтоос хамгаалалтыг гуйж байна).

  Сахаба Абдулла бин Амр энэ үгийг насанд хүрсэн хүүхдүүддээ зааж цээжлүүлдэг байсан. Харин насанд хүрээгүй хүүхдүүддээ цаасан дээр бичиж, хүзүүнд нь (тумар болгон) зүүдэг байжээ [6].

«Әд-Дурру әл-мухтар» номонд ингэж бичсэн байдаг: «Тумар нь Кораноос өөр зүйл байвал макрух гэж үзнэ. Зарим нь үүнийг жахилийн үед хүзүүнд зүүдэг байсан зүүлт гэж тайлбарласан. «әл-Мужтәбәда»: «Өнөө үед үүнийг зөвшөөрсөн бөгөөд хүмүүс үүнийг хэрэглэж байна. Учир нь энэ талаар нотолгоо хадисуудад ирсэн» гэжээ [7].

Имам Малик Аллахын нэр бичсэн зүйлийг адис авах зорилгоор өвчтэй хүний хүзүүнд зүүхэд гэмгүй гэжээ [8]. Харин тумарт хориг тавьсан хадис нь жахилийн үед арабууд тумар өөрөө ашиг, хор хөнөөл авчирна гэж итгэдэг байсантай холбоотой гэж тайлбарладаг. Ийм итгэл шариатын эсрэг. Мөн Кораноос өөр зүйл бичсэн бөө, ид шидийн тумарт ч хориг тавигдана [9].

Тиймээс адис авах зорилгоор дотор нь Кораны аят болон суннаас ирсэн залбирлууд бичсэн тумар зүүхэд гэмгүй. Гэхдээ сайн, муу, ашиг, хор хөнөөл зөвхөн Аллахаас гэдэгт итгэх, мөн Кораны аятуудыг доромжлохгүй байх ёстой. Харин ойлгомжгүй хэл, тэмдэгтээр бичсэн тумар зүүхийг зөвшөөрөхгүй.

МУИСБ Шариатын болон фатвагийн хэлтэс

• [1] «Хашияту ибн Абидин», 6/363. «ән-Ниһәяту фи ғариби әл-хадиси уә әл-әсәр», 1/191.

• [2] «әл-Фәтәуа әл-Һиндия», 5/356. Ибн Хажар, «әл-Фәтәуа әл-хадисия», 90. Ибн Муфлих, «әл-Әдәбу әш-шәрғия», 2/455-459.

• [3] Ахмад, «Муснәд», 4/156.

• [4] «Хашияту әл-жәмәл», 1/76.

• [5] «Хашияту ибн Абидин», 6/364. Әд-Дәрдир, «әш-Шәрху әс-сағир», 4/769. Ибн Хажар, «әл-Фәтәуа әл-хадисия», 90. Нәуауи, «әл-Мәжмуғ», 9/56. Ибн Муфлих, «әл-Әдәбу әш-шәрғия», 2/455-459.

• [6] Термизи, №3528.

• [7] «әд-Дурру әл-мухтар», 6/363-364.

• [8] Құртуби, «әл-Жәмиғ ли әхкәми әл-қуран», 10/319.

• [9] https://www.dar-alifta.org/ar/ViewResearchFatwa/110/%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%85