Курбан өргөхдөө зориуд сэтгэлээр хийх ёстой юу?

Ер нь аливаа үйлдэл заавал зориуд сэтгэлээр эхэлдэг. Зарим ибадатад тодорхой зориуд сэтгэл байхгүй бол, зорьсон үр дүн гарахгүй, зүгээр нэг үйлдэл болоод өнгөрч болзошгүй.

Элч Пророк маань (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг):

إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى

"Үнэхээр үйлдэл бүр зориуд сэтгэлээс хамаарна. Хүн юунд зориуд сэтгэл гаргана, тэрнийхээ үр шимийг хүртэнэ" гэжээ [1] .

Курбан өргөх зөв байх гурван нөхцөл бий: эрүүл мал байх, Айдын өдрүүдэд өргөх, зориуд сэтгэлээр хийх. Зориуд сэтгэлийг заавал хэлээр илэрхийлэх шаардлагагүй, дотроо зориуд сэтгэл гаргах нь хангалттай. Курбаны малаа худалдаж авах, хэн нэгэнд даалгах, эсвэл өөрөө нядлахдаа зориуд сэтгэлээр ибадат хийх нь хангалттай.

Курбан өргөхдөө ингэж зориуд сэтгэл гаргах нь суннат: «Бисмилләһи, Аллаһу акбар! Эзэн минь, энэ курбаныг надад өгсөн нигүүлсэлд тань талархаж, Таны таалалд зориулан өргөж байна. Энэ курбаныг минь хүлээн ав!» гэж хэлж болно. Өөр үгээр хэлсэн ч, эсвэл зүгээр «Бисмилләһи, Аллаһу акбар» гэж товчхон хэлсэн ч болно.

Жабир ибн Абдулла (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байг):

شَهِدْتُ معَ رسولِ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ علَيهِ وسلَّمَ الأَضحى بالمصلَّى، فلمَّا قَضى خطبتَهُ نزلَ من منبرِهِ، وأُتِيَ بِكَبشٍ فذبحَهُ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ علَيهِ وسلَّمَ بيدِهِ، وقالَ: بسمِ اللَّهِ واللَّهُ أَكْبرُ، هذا عنِّي، وعمَّن لَم يضحِّ من أمَّتي

"Би Аллахын элчтэй (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) хамт сүмд очиж Курбан Айдын намазд оролцсон. Тэрээр хутбаа дуусгаад минберээс бууж, нэг хуц авчирч, «Бисмилләһи, Аллаһу акбар, энэ курбаныг миний болон курбан өргөөгүй үмбэтүүдийн минь нэрийн өмнөөс хүлээн ав" гэж хэлээд, өөрийн гараар нядалсан" гэжээ [2] .

Ямар ч тохиолдолд зориуд сэтгэл нь ибадат үйлдэгчийн бодлыг бусад зүйлээс цэвэр байлгаж, биеийн хөдөлгөөн ба оюун санааны нэгдлийг бий болгож, ибадатаа чин сэтгэлээсээ хийхэд тусалдаг.

Энэ хүрээнд курбаны ибадатад зориуд сэтгэлийн чухлыг харуулах дараах жишээг дурдъя:

Хэрэв мах бэлтгэгч курбан өргөж байгаагаа мартан мал нядалбал, тухайн мал худалдаж авахдаа эсвэл курбанд зориулахаар тэмдэглэхдээ гаргасан зориуд сэтгэл нь хүчинтэйд тооцогдоно. Ядуу хүн курбан өргөх зорилгоор нэг хонь худалдаж авбал, тэр курбаныг өргөх нь түүнд үүрэг болно. Хэрэв худалдаж авсан мал нь алдагдвал, түүнд ямар ч үүрэг үүсэхгүй. Зориуд сэтгэлээр авсан курбанаа өргөхгүй, курбан өргөх хугацаа өнгөрвөл, чинээлэг хүнтэй адилхан садака өгөх үүрэгтэй болно. Худалдаж авсан курбаныг өөр хүн зөвшөөрөлгүй нядалбал, курбан нь хүчинтэйд тооцогдоно. Учир нь, эзэн нь анхнаасаа курбанд зориулахаар авсан нь хүчинтэй гэж үзнэ [3] . Долоо хүртэл хүн нийлж үхэр эсвэл тэмээ өргөх бол, бүгд зориуд сэтгэлээр курбан өргөх ёстой. Хэрвээ нэг нь мах авах, эсвэл зүгээр л хоол хийх зорилгоор оролцвол, хэний ч хувь курбанд тооцогдохгүй [4] .

МУИСБ Шариатын болон фатвагийн хэлтэс

[1] Бухари дамжуулсан.

[2] Абу Дауд, Тирмизи дамжуулсан.

[3] Аль-муфассал фил-фиқһ аль-ханафи, 217.

[4] Фатава Хиндия, 5/351.