Курбан тахилд ямар мал өргөх вэ?

Курбан тахилд өргөх малаа сонгохдоо эрүүл, өө сэвгүй байхыг шаарддаг.

Нэгдүгээрт, энэ нь бурханд хандах хүндэтгэл, ёс зүйн дээд илэрхийлэл юм. Курбан тахилын мах, цус нь Аллах Таалад хэрэггүй, харин зөвхөн хүний бурханлаг хүндэтгэл, сүсэг л чухал гэдгийг Куранд тодорхой дурдсан. Тиймээс хүн тахилд эрүүл, өө сэвгүй мал сонгох нь сүсэг бишрэлийн илэрхийлэл болдог.

Хоёрдугаарт, ингэснээр ядуусын сэтгэлийг өргөж, тэдэнд хамгийн сайхан махыг хүндэтгэлтэйгээр өгдөг. Ингэснээр тэд өөрсдийгөө хүндлэгдсэн хүн мэтээр мэдэрдэг.

Иймд тахилыг зөв хийхийн тулд шариатад дараах шаардлагууд тавигддаг:

• Курбанд хонь, ямаа, үхэр, тэмээ өргөж болно. Эр, эм аль нь ч болно. Мах ихтэй, амттай байх нь илүү сайн.

• Хонь, ямааг нэг хүний нэр дээр өргөдөг. Хэрэв нэг хүн хоёр хонь өргөвөл хоёулаа тахилд тооцогдож, хоёр тахилгын буян хүртэнэ. Харин үхэр, тэмээг нэгээс долоон хүний нэр дээр өргөж болно. Үүнд Жабир (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай)-ын "Бид Худайбияд Аллахын элчтэй хамт нэг тэмээг долоон хүний нэр дээр, нэг үхрийг долоон хүний нэр дээр өргөсөн"[1] гэж хэлсэн нь баталгаа болдог. Энд долоон хүний ч санаа нь тахил өргөх эсвэл махыг садака болгох байх ёстой.

• Өө сэвгүй, эрүүл малыг тахилд өргөх. Нүд нь хараагүй, нэг нүдгүй, доголон, туранхай, шүдгүй, чих нь тайрагдсан, хөх нь хатсан, сүүл эсвэл чихний гуравны нэгээс илүү нь тайрагдсан малыг тахилд өргөхийг зөвшөөрдөггүй. Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай):

أربع لا تجوز في الأضاحي العوراء البين عَورُها والمريضة البين مرضها والعرجاء البين ظَلَعُها والكسيرة التي لا تُنْقِي

"Дөрвөн төрлийн мал тахилд тохирохгүй: харааны бэрхшээл нь илэрхий, өвчин нь тодорхой, доголон нь мэдэгдэхүйц, туранхай нь илт (махгүй) малууд" гэжээ[2].

Эвэргүй, эвэр нь хугарсан, чих нь цоорсон, эсвэл хагарсан малыг тахилд өргөж болно. Мөн хөвчирсөн малыг ч тахилд өргөж болно. Ийм малын мах их, амттай байдаг бөгөөд өө сэвд тооцогддоггүй[3].

Худалдаж авсан тахилын мал өө сэвтэй болчихвол эрүүл малтай солино. Тахил өргөх үед эсвэл өргөх гэж байгаад нүдийг нь гэмтээх, эсвэл хөлөө хугалбал асуудалгүй.

• Тодорхой насанд хүрсэн малыг тахилд өргөх. Хонь, ямаа нэг нас хүрсэн байх ёстой. Үхэр хоёр нас, тэмээ таван нас хүрсэн байх шаардлагатай[4]. Гэхдээ нэг нас хүрээгүй ч тарган, том хонийг тахилд өргөж болно. Гэсэн ч болгоомжтой байхын тулд нэг нас хүрсэн хонийг өргөх нь илүү зохистой.

Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай):

لا تَذْبَحُوا إلَّا مُسِنَّةً، إلَّا أنْ يَعْسُرَ علَيْكُم، فَتَذْبَحُوا جَذَعَةً مِنَ الضَّأْنِ

"Мусиннаас өөр малыг бүү өргө. Хэрэв боломжгүй болвол нэг настайгаас доош насны хонийг өргөж болно" гэжээ[5][6].

МУИС-ийн Шариат, фатвагийн хэлтэс

• [1] Абу Дауд, Муслим, Тирмизи дамжуулсан.

• [2] Абу Дауд, Насаи, Тирмизи дамжуулсан.

• [3] Фатава Хиндиа, 5/344.

• [4] Радд ул-мухтар, 2/321.

• [5] Муслим, Абу Дауд, Насаи дамжуулсан.

• [6] "Мусинна" гэдэг нь таван настай тэмээ, хоёр настай үхэр, нэг настай хонь гэсэн үг. "Жазага" гэдэг нь нэг нас хүрээгүй хонийг хэлнэ.