Курбан тахилга ямар шийд гардаг вэ?

Ханафи мазхабын дагуу Курбан айтын өдрүүдэд суурин (аялагч биш), чинээлэг, эрх чөлөөтэй мусульман хүнд курбан тахих нь уажиб (заавал биелүүлэх үүрэг) юм [1].

Аллах Таала Куран Каримд:

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

"Тэгвэл Эзэндээ залбирч, тахил өргө!" [2] – гэж тушаасан.

Эндэхийн тушаалын хэлбэр нь уажиб (заавал) үүргийг илэрхийлдэг. Манай Пайгамбар (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай)-д заавал байсан зүйл нь үмбэтэд нь ч мөн адил заавал юм. Учир нь тэрээр (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай) үмбэтдээ үлгэр дуурайлал болгон илгээгдсэн [3].

Мөн Аллах Таала ингэж айлдсан:

... وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ ۖ فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ

"... мөн Аллахын өгсөн мал сүргээ тодорхой өдрүүдэд Аллахын нэрийг дурдаж тахил өргө. Тахилын махнаас өөрсдөө идэж, ядуу зүдүү хүмүүст ч бас идүүл" [4].

Пайгамбар (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай)-аас сахаб нар энэ ибадатын утгыг асуухад:

"Курбан тахих нь Ибрахим (түүнд Аллахын энх амгалан байх болтугай) өвөг дээдсийн чинь зам юм. Тахилын малынхаа үс бүрийн төлөө та нар шагнал хүртэнэ" [5], – гэж хариулсан.

Ханафи фиқхийн эрдэмтэд энэ тушаал мусульман үмбэтэд ч хамаатай гэж үзээд, курбан тахихыг уажиб (заавал биелүүлэх ибадат) гэж тооцсон. Үүнийг Абу Хурайрагаас (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай) уламжилсан хадист Пайгамбар (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай):

مَنْ وجدَ سَعَةً فلَم يُضَحِّ فلا يَقْرَبنَّ مُصَلاَّنا

"Боломжтой байж тахилын мал өргөөгүй хүн манай сүмд бүү ойртог" [6], – гэж анхааруулсан.

Харин Имам Юсуф, Имам Мухаммадын нэг үзэл болон малики, шафиғи мазхабуудад курбан тахих нь суннат гэж үздэг. Тэд дараах хадисыгаа баримталдаг:

Пайгамбар (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай):

إذا رَأَيْتُمْ هِلالَ ذِي الحِجَّةِ وأَرادَ أحَدُكُمْ أنْ يُضَحِّيَ فَلْيُمْسِكْ عن شَعْرِهِ وأَظْفارِهِ

"Зул-хижжа сарын шинэ сарыг хараад, та нарын нэг нь тахил өргөхийг хүсвэл, малынхаа үс, туурайг барь" гэжээ [7]. "Тахил өргөхийг хүссэн" гэж хэлсэн нь энэ үйлдлийг шариат заавал биш гэдгийг харуулж байна [8]. Мөн Аллахын Элч (түүнд Аллахын энх амгалан, ерөөл нь байх болтугай): "Надад гурван зүйл заавал, харин та нарт нафи (сайн дурын ибадат) юм. Тэдгээр нь: үтр намаз, курбан тахих, курбан айтын намаз" гэжээ [9].

• [1] Жаухара найира, 5/478.

• [2] Кавсар сүрэ, 2-р аят.

• [3] Бадаи ас-санаи, 10/245.

• [4] Хаж сүрэ, 28-р аят.

• [5] Ибн Мажа дамжуулсан.

• [6] Ибн Хажар аль-Аскалани дамжуулсан.

• [7] Муслим дамжуулсан.

• [8] Фатху баб аль-гиная, 3/284.

• [9] Ахмад, Хаким дамжуулсан.