Мәуліт тэмдэглэхэд зөвшөөрөгддөг үү?

Мәуліт гэдэг нь Пайгамбар Мухаммадын (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) мэндэлсэн өдрийг тэмдэглэх ёслол юм. Энэ баяр нь хижрийн тооллын рабиғул-әууәл сарын 12-нд тохиодог бөгөөд зарим газар бүтэн сарын турш тэмдэглэдэг. Энэ үеэр мәуліт шариф найраглал, салават, залбирал уншиж, Пайгамбарын (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) намтар, ёс суртахууны талаар сургаал айлддаг. Иймээс Пайгамбарын (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) мәуліт тэмдэглэх нь мүстахаб буюу сайшаагдсан үйлдэлд тооцогддог.

Ибн Аббасаас уламжлагдсан нэгэн риваятад: "Пайгамбар (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) Мадинад ирэхэд иудейчүүд Ашура өдрөөр мацаг барьж байгааг харжээ. Тэрээр тэднээс 'Яагаад энэ өдөр мацаг барьдаг вэ?' гэж асуухад тэд: 'Энэ бол Пергауныг живүүлж, Мусаг аварсан агуу өдөр. Бид Аллахад талархаж энэ өдөр мацаг барьдаг' гэж хариулжээ. Пайгамбар (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) мөн энэ өдөр мацаг барьж, бусдад ч мацаг барихыг тушаасан' [1] .

Аллахад талархах нь мацаг барих, садака өгөх, Куран унших зэрэг шүтлэгийн үйлдлээр илэрдэг. Пайгамбар Мухаммад (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) бол Аллах Таалaгийн хүмүүст өгсөн хамгийн агуу нигүүлсэл юм. Учир нь түүгээр дамжуулан ислам, иман, диваажин, тамаас авралын мэдээ ирсэн. Пайгамбарын (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) мэндэлсэнд баярлаж тэмдэглэх, ядууст хоол өгөх, сургаал айлдах—all нь Аллахын таалалд хүргэх талархлын үйлдэл юм. Аллах Таала Куранд:

لَقَدْ مَنَّ اللهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

"Өмнө нь илт төөрөгдөлд байсан ч, Аллах тэдний дундаас элч илгээж, тэдэнд аят (Куран)-аа уншиж, тэднийг цэвэрлэн, Куран ба мэргэн ухааныг заасан нь итгэгчдэд өгсөн их нигүүлсэл юм"[2] гэжээ.

Мөн Пайгамбар (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) өөрийн төрсөн өдрийг эрхэмлэн, талархлаа мацаг барих замаар илэрхийлдэг байсан. Абу Катадын уламжлалд:

"Пайгамбараас (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) даваа гарагийн мацагийн тухай асуухад: 'Тэр өдөр би мэндэлсэн, мөн тэр өдөр надад илчлэл ирсэн' [3] гэжээ. Эдгээр хадист тулгуурлан эрдэмтэд мәуліт тэмдэглэхийг зөвшөөрдөг [4] .

Зарим хүмүүс мәуліт бол бидгат гэж, сәләф (сахаба, табиин, тэднийг дагагчид) эрдэмтэд хийж байгаагүй гэж үздэг ч энэ нь хориглох үндэслэл биш. Учир нь Пайгамбар (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) өөрөө сайн үйлдлийг "суннат" гэж нэрлээд, түүнийг хийсэн хүнд шагнал бичигдэнэ гэжээ. Пайгамбар (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг):

"Хэн исламд "суннату хасана" буюу сайн зам нээвэл, түүнд тэр үйлдлийн шагнал болон дараа нь дагасан бүх хүний шагнал бичигдэнэ. Харин муу зам нээвэл, түүнд тэр замын нүгэл болон дараа нь дагасан бүх хүний нүгэл бичигдэнэ" [5] гэжээ.

Эндхүү "суннату хасана" гэдэг нь шариатын зарчим, шашны үндэст харш биш бүх сайн үйлдлийг хамарна. Үүнд Омар (р.а) хүмүүсийг нэг имамын ард таравих намазд цуглуулсан, Усман бин Аффан (р.а) Кураныг нэгтгэсэн, Баасан намазанд хоёр дахь азан нэмсэн гэх мэт жишээ багтана.

Мәуліт тэмдэглэхийг Ибн Хажар Асқалани, Хафиз Суюти, Абдулла ибн әл-Хажж, Хафиз әс-Сахави, Хафиз әл-Касталани, Хафиз Ибн аш-Шама, Ибн Хажар әл-Хайтами зэрэг зүүн, өрнийн олон эрдэмтэд зөвшөөрсөн[6]. Иймээс Пайгамбарын (түүнд Аллахын энэрэл, амар амгалан байг) мәуліт тэмдэглэх нь шариатад харш биш юм.

Бауыржан Абдуалиев

Шариатын болон фатвагийн хэлтэс

• [1] Бухари, Муслим.

• [2] "Әл-Имран" сүрэ, 164-р аят.

• [3] Муслим, №1162.

• [4] Ибн Ражаб Ханбали, Латаиф аль-Маариф фима ли мавасим аль-ам мин аль-уазаиф, 98. Али Жума, Аль-Баян, 169-174.

• [5] Муслим, №1017.

• [6] Ас-Суюти, аль-Хави лил-фатава, 1/181-189. Мулла Али Кари, аль-Маурид ар-Рауи, 307. Аль-Касталани, аль-Мавахиб аль-Ладуния, 1/148. Ибн аш-Шама, аль-Баис аля инкари аль-бидга, 1/23-24. Аль-Хайтами, аль-Фатава аль-Хадисия, 202.