Мухаррам сард зориулсан тусгай намаз ба мацаг байдаг уу?

Благословолсон өдрүүд болон шөнүүдэд заавал биелүүлэх ёстой, фарз эсвэл ваажиб зэрэгт хамаарах тусгайлан тогтоосон ибадат байхгүй. Баттай эх сурвалжуудад Мухаррам сард зориулсан тусгай нэмэлт намаз байдаг тухай ямар нэгэн риваят байхгүй.

Благословолсон өдрүүд болон шөнүүдэд казаа намазтай хүмүүс эхлээд казаа намазаа гүйцэтгэх нь зохистой. Мөн Куран унших, утгыг нь ойлгох, шашны зохиолуудаас ашиг хүртэх, зикр ба салават хэлэхийг мартаж болохгүй.

Мухаррам сард мацаг барих нь мустахабд тооцогдоно. Энэ сарын эхэнд, төгсгөлд эсвэл дунд буюу 13, 14, 15-ны өдрүүдэд, эсвэл 9, 10, эсвэл 10 ба 11-ний өдрүүдэд мацаг барьж болно.

Расулуллах (с.а.с.) ингэж айлдсан: “Рамадан сарыг эс тооцвол хамгийн буянтай мацаг бол Аллахын сар болох Мухаррамд барьсан мацаг юм. Фарзуудаас гадна хамгийн буянтай намаз бол шөнийн намаз юм.” (Муслим, Сыям, 202-203 [1163])

Мухаррам сарын 10-ны өдрийг Ашура өдөр гэж нэрлэдэг. Расулуллах (с.а.с.) “Ашура өдрийн мацаг өнгөрсөн жилийн (бага) нүглийг цайруулахыг найдаж байна.” (Муслим, Сыям, 196-197 [1162]) гэж айлдаж, энэ өдөр мацаг барихыг үмметдээ зөвлөсөн. Ашура өдрийн мацагтай холбоотойгоор Ибн Аббас (р.а.) ингэж өгүүлсэн: “Расулуллах (с.а.с.) Мадинад ирэхэд, иудейчүүд Ашура өдөр мацаг барьж байгааг харсан. Тэрээр тэднээс, ‘Энэ юу вэ (яагаад мацаг барьж байна)?’ гэж асуухад, тэд ‘Энэ бол буянтай өдөр. Аллах тэр өдөр Исраилийн хөвгүүдийг дайснуудаас нь аварсан. (Талархал болгон) Муса тэр өдөр мацаг барьсан.’ гэж хариулсан. Расулуллах (с.а.с.) ‘Би Мусад та нараас илүү ойр’ гэж хэлээд тэр өдөр мацаг барьж, мусульманчуудад ч мөн мацаг барихыг зөвлөсөн.” (Бухари, Савм, 69 [2004]; Муслим, Сыям, 127-128 [1130])

Пейгамбар (с.а.с.)-ийн үед иудейчүүд зөвхөн Мухаррам сарын 10-ны (Ашура) өдөр мацаг барьдаг байсан тул, тэдэнтэй адил болохгүйн тулд Пейгамбар маань (с.а.с.) өмнөх эсвэл дараагийн өдрийг нэмээд мацаг барихыг зөвлөсөн. Зарим риваятуудад өмнөх болон дараагийн өдрийг хамруулан гурван өдөр мацаг барихыг зөвлөсөн байдаг. (Беззар, ал-Муснад, 11/399 [5238]; Бейхаки, ас-Сунанул-кубра, 4/475 [8406]) Иймд Ашура өдөр мацаг барихдаа зөвхөн тэр өдрийг ганцаараа барихгүй байх нь чухал. Өмнөх эсвэл дараагийн өдрийг хамруулан хоёр өдөр, эсвэл хоёуланг нь хамруулан гурван өдөр мацаг барьж болно.

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu