Мухаррам сарын ач холбогдол болон энэ сард, ялангуяа Мухаррамын 10-нд мацаг барихын шариатын шийд юу вэ?

“Мухаррам” гэдэг нь хүндэтгэлтэй гэсэн утгатай. Энэ сарыг Хадисын Эзэн (с.а.с.) Аллахын сар гэж нэрлэсэн байдаг. (Мүслим, Сыям, 202-203 [1163]) Энэ тодорхойлолт нь Мухаррам сарын ач холбогдол, бурханлаг нигүүлсэл, өгөөжийн элбэг дэлбэг байдалд хамаатайг илтгэнэ.

Элч (с.а.с.) нэг хадист ингэж айлдсан байна: “Рамадан сараас хойш хамгийн их ач холбогдолтой мацаг бол Аллахын сар болох Мухаррамд баригддаг мацаг юм. Фарз намазнаас хойш хамгийн их ач холбогдолтой намаз бол шөнийн намаз юм.” (Мүслим, Сыям, 202-203 [1163])

Мухаррамын арав дахь өдөр нь Ашура өдөр юм. Энэ өдөр мацаг барихыг зарим эрдэмтэд сунна гэж үздэг. (Серахси, ал-Мабсут, 3/92) Учир нь Элч (с.а.с.) Ашура өдөр мацаг барьж, үүнийг мусульманчуудад зөвлөсөн байдаг. (Бухари, Савм, 69 [2004]) Хадисын Эзэн (с.а.с.) Мадинад ирэхэд еврейчүүд Ашура өдөр мацаг барьж байгааг хараад, “Та нар яагаад өнөөдөр мацаг барьж байна вэ?” гэж асуусан. Тэд: “Энэ бол буянтай өдөр. Аллах тэр өдөр Исраилийн үрсийг дайснуудаас нь аварсан. Муса тэр өдөр (талархлын илэрхийлэл болгож) мацаг барьсан.” гэхэд Элч (с.а.с.) “Би Мусад та нараас илүү ойр (илүү эрхтэй) хүн.” гэж хэлээд тэр өдөр мацаг барьж, мусульманчуудад ч мөн мацаг барихыг зөвлөсөн. (Бухари, Савм, 69 [2004]; Мүслим, Сыям, 127-128 [1130]) Хадисын Эзэн (с.а.с.) энэ өдөр мацаг барихыг уриалсан өөр хадис ч бий. Нэг хадист: “Ашура өдрийн мацаг өнгөрсөн жилийн нүглийг цайруулахыг найдаж байна.” (Мүслим, Сыям, 196-197 [1162]) гэжээ.

Хадисын Эзэн (с.а.с.) еврейчүүдээс ялгарахын тулд дараа жил нь Ашура мацгийг Мухаррамын есөнд ч бас барина гэж хэлсэн нь (Мүслим, Сыям, 133-134 [1134]); энэ мацгийг Мухаррам сарын 9, 10 эсвэл 10, 11-нд барих нь илүү зөв болохыг илтгэнэ. (Ахмад б. Ханбал, ал-Мүснад, 1/241 [2154])

Мөн мэдэх хэрэгтэй нь, Рамадан мацаг фарз болсны дараа Хадисын Эзэн (с.а.с.) хүссэн хүн Ашура мацаг барьж, хүсээгүй нь барихгүй байж болно гэж мэдэгдсэн. (Бухари, Савм, 69 [2001]; Мүслим, Сыям, 113-126 [1125-1129])

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu