Нас барсан хүнийг тэзкийа хийхийн утга ба шариатын шийд юу вэ?

Нас барсан хүний талаар мусульманчууд түүнийг сайн итгэгч байсан гэж гэрчлэхийг тэзкийа гэнэ. Хүн бүр нас барахдаа өөрийнх нь тухай сайхан гэрчлэл хийгдэхүйц амьдрал амьдрахыг хичээх ёстой. Мөн нас барсан хүний танилуудын сайхан гэрчлэл нь түүнд ашиг тусаа өгөх нь найдвар төрүүлдэг. Пайгамбар Мухаммад (с.а.с.) ингэж айлдсан: “Нэгэн мусульман нас барахад түүний ойрын хөршүүдээс дөрвөн өрхийн хүмүүс ‘Бид энэ хүний тухай зөвхөн сайн сайхныг л мэднэ’ гэж гэрчилбэл, Аллах Таала айлдах нь: ‘Эй итгэгчид ээ! Та нарын мэдэж байгаа, энэ нас барсан хүний талаар хийсэн гэрчлэлийг чинь би хүлээн авлаа, та нарын мэдэхгүй дутагдлыг нь би уучиллаа.’” (Ахмад б. Ханбал, эл-Мүснед, 3/242 [13565])

Тэзкийа хийхдээ жаназын намазаас өмнө эсвэл дараа нь “Энэ хүнийг яаж мэдэх вэ?” гэсэн асуултад, сайн хүн гэж мэддэг бол “сайн мэднэ” гэж гэрчлэх, муу хүн гэж мэддэг бол дуугүй байх, танихгүй бол “Аллах өршөөг” гэж хэлэх нь зохистой. Учир нь Пайгамбар (с.а.с.) “Нас барсан хүмүүсээ сайн сайхнаар нь дурд, муу талыг нь бүү ярь.” (Абу Дауд, Адаб, 49 [4900]; Тирмизи, Жаназ, 34 [1019]) гэж айлдсан байна.

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu