Оймолон дээр масх хийх нь зөвшөөрөгдөх үү?

Исламын эрдэмтэд тахарат авах үед хөлд өмсдөг арьс болон түүнтэй төстэй хатуу, бат бөх материалаар хийсэн маст дээр масх хийх нь Расулуллахын (с.а.с.) суннагаар батлагдсан (Бухари, Вуду’, 35, 48 [182, 202]; Муслим, Тахарет, 72-73 [272-273]) гэдэг дээр санал нэгтэй байдаг. Гэвч оймолон дээр масх хийх талаар санал зөрөлддөг. Энэ зөрүү нь хамгийн түрүүнд Элч Пророк (с.а.с.) оймол болон гутал дээр масх хийсэн тухай ирсэн риваятуудын үнэн зөвд хандах хандлагаас үүдэлтэй. Мөн Пайгамбар (с.а.с.) масх хийсэн оймолын шинж чанарын талаар өөр өөр үзэл бодол гарсан байдаг. (Ибн Рүшд, Бидаятүл-мүжтахид, 1/25-27)

Ханафи мазхабын илүүд үздэг саналын дагуу дараах нөхцөлийг хангасан оймолон дээр масх хийх нь зөвшөөрөгдөнө:

а) Хөлд өмсөөд энгийн алхалтаар ойролцоогоор 5 км (хамгийн багадаа нэг фарсах) эсвэл түүнээс илүү алхахад тэсвэртэй байх,

б) Хөлд өмсөхөд уяагүйгээр тогтохуйц бат бөх, зузаан байх,

в) Хөлийг шагайны ястай хамт бүрэн бүтэн бүрхэх,

г) Ус шингээж, тэр дороо хөл рүү ус нэвтрүүлэхгүй байх,

д) Дотроо харагдахгүйгээр хангалттай зузаан байх шаардлагатай.

е) Маст бүрт – хөлийн жижиг хурууны хэмжээтэй – гурван хуруу орчим цоорхой, урагдсан, сэмэрсэн байх ёсгүй. (Мэргинани, ал-Хидая, 1/32; Мехмед Зихни, Нимет-и Ислам, 132, 133)

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu