Онгоцонд мацаг таслах цагийг хэрхэн тодорхойлох вэ?

Мацаг баригчийн мацгаа таслах цаг нь магрибын намазын цаг буюу нар жаргахтай холбоотой байдаг.

وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ
"Өглөөний цагаар цагаан утас хар утастай (шөнө өдрийн гэрэлтэй) ялгарах хүртэл идэж, уугаад, дараа нь мацгаа шөнө (нар жаргах) хүртэл бүтэн барь" [1] гэжээ.

Ибн Абу Ауфа (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай)-гаас уламжлагдсан хадист Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай) хэлсэн нь:

إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ قَدْ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ- فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ
"Нэгэн удаа бид нар жаргасныг хараагүй байхад Аллахын Элч (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай) хэлсэн нь: 'Шөнө энэ талаас (зүүн тийш хуруугаараа заан) орж эхэлж байгааг харвал мацаг баригч мацгаа таслаж болно'" [2] гэжээ.

Энэ хадис нь Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай) нар үүлэнд халхлагдсан үед мацаг таслах цагийг хэрхэн тодорхойлох талаар хэлсэн гэж тайлбарлагддаг [3].

Эдгээр нотолгоонд тулгуурлан эрдэмтэд суурин болон аялж яваа хүн өөрийн байгаа газарт нар жаргасан эсвэл үүлтэй өдөр орчин харанхуй болсон үед мацгаа таслах ёстой гэж үзсэн [4].

Одоогийн байдлаар олон нийтэд зориулсан намазын цагийн болон Рамадан сард мацаг барих хуваарьт заасан нар жаргах цаг нь зөвхөн тэгш газарт байгаа хүмүүст зориулагдсан. Учир нь дэлхийн зүүн, баруун хэсэгт шөнө, өдөр солигдох цаг өөр өөр байдаг шиг, газрын гадаргаас дээш өндөрт гарах тусам нар жаргах цаг өөрчлөгддөг. Эрдэмтэд энэ асуудлаар Александрия хотын түүхэн цамхгийн өндрийг үндэслэн шийдвэр гаргаж байжээ. Өнөө үед ойролцоогоор 50 давхар өндөр барилга, уулын оройд байгаа хүн доорх тэгш газрын мацаг таслах цагийг дагаж болохгүй. Ийм тохиолдолд мацаг баригч хамгийн түрүүнд нар бүрэн жаргасан эсэхийг өөрөө тодорхойлж, мацгаа таслах нь зөв [5].

Тиймээс өндөрт нисэж буй онгоцны зорчигчид нар бүрэн жаргасны дараа мацгаа таслах ёстой. Хэрэв нар жаргасныг харах боломжгүй бол орчин харанхуй болж эхэлмэгц мацгаа таслах нь зохистой.

"Рамадан сарын мацагтай холбоотой фатва" номоос

• [1] "Бақара" сүрэг, 187-р аят.

• [2] Бухари №1941; №1956.

• [3] Ибн Хажар әл-Асқаләни. "Фатху әл-Бәри, китабу әс-сиәм", №1941; №1956.

• [4] Ибн Абидин. "Радду әл-Мухтар", 4/461.

• [5] Ибн Абидин. "Радду әл-Мухтар", 4/461.