Өвчтэй хүн заавал мацаг барих ёстой юу?

Аллах Таала Коранд:

«Заавал барих мацаг нь тоотой, тодорхой өдрүүдэд л хамаарна. Танай дундаас хэн нэгэн өвдөж, эсвэл замд явж байгаад мацаг барьж чадаагүй бол (өнгөрсөн өдрүүдээ) өөр үед нөхөж барина. Мацаг барихад биеийн хүч хүрэхгүй байгаа хүмүүс (ахмад настан, архаг өвчтэй хүмүүс) барьж чадаагүй өдрүүдийнхээ төлөө нэг ядуу хүнийг (нэг өдрийн хоёр удаагийн) хоолоор (эсвэл түүний үнийг мөнгөөр) хангах ёстой» гэжээ («Бакара» сүрэг, 184-р аят).

Мацаг барьж буй хүний өвчин, сул дорой байдал зэрэг хүндрэлүүд түр зуурын шинжтэй бол, тэр хүн Рамадан сарын дараа үлдсэн өдрүүдээ нөхөж барина. Нөхөж барих мацагийг заавал дараалан барих шаардлагагүй. Хүсвэл тасалж, хүсвэл дараалан барьж болно. Хэрэв дараагийн Рамадан хүртэл нөхөж барьж амжаагүй бол, тэр мацгийг дараа нь ч нөхөж барьж болно.

Харин сүрьеэ, хорт хавдар, чихрийн шижин, ходоодны шарх, амьсгал болон зүрхний багтраа зэрэг эдгэрэх найдваргүй өвчтэй хүмүүс, мөн өндөр настай хүмүүс мацаг барих чадваргүй бол мацаг барихгүй байж болно. Ийм хүмүүс Рамадан сард барьж чадаагүй мацагийнхаа төлөө фидия (төлбөр) өгнө.

Фидия гэдэг нь дунджаар нэг хүний өдөрт хоёр удаа (өглөө, орой) иддэг хоол юм. Энэ жилийн хувьд фидиягийн хэмжээ 2500 тенге гэж тогтоосон. Фидия өгөх боломжгүй бол төлбөрөөс чөлөөлөгдөнө. Тэр хүн Аллах Таалагаас уучлал гуйна. Хожим өвчтэй хүн эдгэрч, сул дорой хүн хүчтэй болбол, өмнө нь өгсөн фидия хүчингүй болж, нөхөж барих үүрэгтэй болно («Әл-фәтауа әл-һиндия», 1/227). Өөрөөр хэлбэл, өмнөх мацагийн өдрүүдээ нөхөж барина.

Рамадан сарын мацгийг нөхөж барьж амжаагүй хүн нас барах дөхсөн үедээ үлдсэн хөрөнгөөсөө фидия өгөхийг гэрээслэх ёстой. Энэ гэрээслэл талийгаачийн хөрөнгийн гуравны нэгээс гаргана («Әл-муфассал фи әл-фиқһ әл-ханафи», 286). Фидияг ядууст, амьдралын боломж муутай хүмүүст, хүнд нөхцөлд байгаа хүмүүст тараана.

Бэлтгэсэн: Хасан АМАНҚҰЛ

«Мунара» сонин, №7, 2021 он