САХАРЫН УУХТАЙ ХОЛБООТОЙ АСУУЛТУУД

Асуулт: Сахарын уух заавал уу? Хариулт: Сахарын уух гэдэг нь мацаг барихаар зорьсон хүн үүр цайхаас өмнө хооллох буюу дор хаяж ус уухыг хэлнэ. Үүний шариатын шийд – мустахаб (хийвэл буян, орхивол нүгэл болохгүй үйл) юм [1]. Энэ дээр маргаан байхгүй. Анасы бин Малик (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай) дамжуулсан хадист Пайгамбар (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай) ингэж айлдсан:

تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً

«Сахарынд босоцгоо, сахарынд буян оршдог» [2].

Өөр нэг хадист:

فَصْلُ ما بيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الكِتَابِ، أَكْلَةُ السَّحَرِ

«Манай мацаг ба Бичигтэнүүдийн мацгийн ялгаа нь сахарын хоол юм» [3], – гэжээ.

Дараагийн хадист:

لسُّحُورُ أَكْلَةٌ بَرَكَةٌ فَلا تَدَعُوهُ وَلَوْ أَنْ يَجْرَعَ أَحَدُكُمْ جَرْعَةً مِنْ مَاءٍ فَإِنَّ اللَّهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الْمُتَسَحِّرِينَ

«Сахарын хоол бол буян. Хэдий ганц балга ус ч байсан орхиорой бүү орхи. Учир нь сахарынд хооллосон хүмүүст Аллах өршөөл хайрлаж, тэдний төлөө тэнгэрийн элч нар уучлал гуйдаг» [4], – гэжээ.

Энэ талаар Имам Науауи: «Хадист буян оршдог гэж дурдсан нь сахарынд хоол идсэнээр хүн хүч тэнхээ авч, мацаг барих идэвх, сонирхол нэмэгддэг. Мөн сахарын үед залбирч, зикр хэлдэг. Аллахын өршөөл буудаг, залбирал ба уучлал гуйхыг хүлээн авдаг цаг. Тэр үед боссон хүн тахаратаа авч, намазаа уншиж, үүр цайхыг хүлээж буянд хүрэх боломжтой» [5], – гэсэн.

Сахарын цаг шөнийн сүүлийн зургаан хэсгийн нэгээс үүрийн намазын цаг орох хүртэл үргэлжилнэ [6]. Үүрийн намазын цаг ороход сахарын уухыг зогсоох ёстой.

Асуулт: Сахарын уухын ямар ач тустай вэ? Хариулт: Сахарын уух өөрийн гэсэн буян ба давуу талуудтай:

1) Сахарынд боссон хүнд Аллах болон Түүний тэнгэрийн элч нар салауат илгээдэг. Пайгамбар (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай):

إِنَّ اللهَ و مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ على المُتَسَحِّرِينَ

«Үнэхээр Аллах болон Түүний тэнгэрийн элч нар сахарын уусан хүмүүст салауат илгээдэг» [7], – гэжээ.

2) Пайгамбарын (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай) сунна хэрэгждэг;

3) Шашны үүргээ биелүүлэхэд хүч тэнхээ өгдөг. Пайгамбар (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай):

استعينوا بطعامِ السَّحرِ على صيامِ النَّهارِ

«Өдрийн мацагтаа сахарын хоолоороо туслаарай» [8], – гэжээ.

4) Эрч хүч, идэвхийг нэмэгдүүлдэг;

5) Өлсгөлөнгийн улмаас гарах муу занг багасгадаг;

6) Сахарын бол залбирал хамгийн их хүлээн авдаг цагтай давхцдаг;

7) Сахарынд зорилгоо шинээр тодорхойлж, чин сэтгэлийг нэмэгдүүлэх боломж олгодог;

8) Сахарынд боссон хүн үүрийн намазыг унтахгүйгээр амжуулдаг.

Иймээс ийм ач тусаас хоцрохгүйн тулд сахарынд босох нь сайн. Харин сахарын ууж амжаагүй ч мацаг барьсан хүний мацаг хүчинтэйд тооцогдоно.

Асуулт: Сахарын эрт ууж болох уу? Хариулт: Мацаг баригч сахарын уухыг үүрийн намазын цагт ойртуулж уух, мөн мацгаа нар жаргасны дараа шууд нээх нь сунна гэж тооцогддог [9]. Зайд ибн Сабитээс дамжуулсан хадист: «Пайгамбартай (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай) сахарын уугаад, дараа нь намаздаа босдог байлаа» [10] гэжээ.

Өөр нэг хадист: «Хүмүүс мацгаа нээхэд яаравчлах тусам сайн үйлд байна» [11], – гэжээ.

Иймээс сахарын уухыг үүрийн намазын цагт ойртуулж, мацгаа нар жаргасны дараа шууд нээх нь зөв.

Асуулт: Сахарынг нар мандах хүртэл уух ёстой юу? Хариулт: Мацаг баригч сахарын уухыг үүрийн намазын цаг орох хүртэл уух ёстой [12]. Аллах Таала Куран Каримд ингэж айлдсан:

وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ

«Үүр цайж, цагаан утас хар утаснаас (гэрэл харанхуйн ялгаа) тодрох хүртэл идэж, уу. Дараа нь мацгаа орой хүртэл бүтэн барь» [13].

Пайгамбар (Аллахын энх амгалан ба ивээл түүнд байх болтугай): «Ибн Умму Мактум азан дуугарах хүртэл идэж, уу. Тэр үүр цайхаас өмнө азан дуугардаггүй» гэжээ.

Иймээс сахарынг нар мандах хүртэл биш, харин үүрийн намазын цаг орох хүртэл уух ёстой.

Асуулт: Үүрийн намазын азан эхлэхэд идэж уухын шариатын шийд юу вэ? Хариулт: Мацаг эхлэх ба дуусах цаг нь үүр цайх, нар жаргах хоёр юм. Энэ хугацаанд идэж уух болон мацгийг зөрчих бүхнээс тэвчих ёстой. Аллах Таала Куранд:

وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ

«...Үүр цайж, цагаан утас хар утаснаас ялгарах хүртэл идэж, уу...» [14] гэж эхлэх цагийг тодорхой заасан. Омар (Аллах түүнд сэтгэл хангалуун байх болтугай) дамжуулсан хадист:

إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ مِنْ هَا هُنَا ، وَأَدْبَرَ النَّهَارُ مِنْ هَا هُنَا ، وَغَرَبَتِ الشَّمْسُ فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ

«Шөнө энэ талаас ирж, өдөр нөгөө талаас буцаж, нар жаргавал мацаг баригч мацгаа нээнэ» [15] гэжээ.

Азан үүрийн намазын цаг орсныг илтгэдэг тул идэж уухыг тэр мөчөөс зогсоох ёстой.

Асуулт: Сахарын уусны дараа ямар залбирал уншдаг вэ?

Хариулт: Мацаг барихдаа дараах залбирлыг уншина:

نَوَيْتُ أنْ أصُومَ صَوْمَ شَهْرٍ رَمَضَانَ مِنَ الْفَجْرِ إِلَى الْمَغْرِبِ خَالِصًا لِلَّهِ تَعَالَى

Унших нь: «Навайту ан асума саума шахри Рамадана минал фажри илял магриби халисан лиллахи таала».

Утга нь: «Үүр цайхаас нар жаргах хүртэл Аллахын таалалд нийцүүлэн Рамадан сарын мацгийг барихаар зорилоо».

«Рамадан мацгийн талаарх фатва» номоос

[1] Ибн Абидин, «Радду ал-мухтар», 6/341.

[2] Муслим, №1095.

[3] Муслим, №1096.

[4] Ахмад, №11396.

[5] «Шарх ан-Науауи аля Муслим», 7/206.

[6] Ибн Абидин, «Радду ал-мухтар», 6/341.

[7] Ахмад, №11086.

[8] Ибн Мажа, №333.

[9] Асъад Мухаммад Саид ас-Сагуржи, «ас-Саум», 23.

[10] «Сунан ат-Тирмизи», 2/104.

[11] «Сунан ат-Тирмизи», 2/103.

[12] Асъад Мухаммад Саид ас-Сагуржи, «ас-Саум», 25.

[13] «Бакара» сүрэ, 187-р аят.

[14] «Бакара» сүрэ, 187-р аят.

[15] Бухари, №1954.