Сар бүрийн цэвэрлэгээтэй эсвэл төрсний дараах цэвэрлэгээтэй эмэгтэй хүн Куръан уншиж болох уу?

Ханафи, Шафи, Ханбалийн үзэл баримтлалын дагуу, цэвэр биш (жүнүп) хүнтэй адил сар бүрийн цэвэрлэгээтэй буюу төрсний дараах цэвэрлэгээтэй эмэгтэй ч Куръан уншиж болохгүй. Учир нь Пайгамбар Мухаммад (с.а.с.) “Сар бүрийн цэвэрлэгээтэй эмэгтэй болон жүнүп хүн Куръанаас юу ч уншиж болохгүй.” (Тирмизи, Тахарат, 98 [131]; Ибн Мажа, Тахарат, 105 [595-596]) гэж айлдсан байдаг. Мөн Хазрат Али “Расулуллахыг Куръан уншихаас зөвхөн жүнүп байх нь л саад болдог байв.” (Абу Давуд, Тахарат, 88 [229]; Насаи, Тахарат, 171 [266]; Ибн Мажа, Тахарат, 105 [594]) гэж хэлсэн. Өөр нэг хэлбэрээр ирсэн риваятад Хазрат Али “Расулуллах жүнүп биш л бол бидэнд Куръан уншдаг байсан.” (Тирмизи, Тахарат, 111 [146]) гэж өгүүлсэн байдаг.

Энэ нийтлэг байр сууринаас гадна дээрх гурван мазхаб дотор зарим нарийвчилсан иджтихадууд бий. Ханафи ба Шафи нар, залбирал болон зикр хийх зорилгоор утга нь залбирал агуулсан аятуудыг жүнүп, сар бүрийн цэвэрлэгээтэй эсвэл төрсний дараах цэвэрлэгээтэй үед уншиж болно гэж үздэг; Шафи нар хэлээ хөдөлгөхгүй, дуугаар дуудалгүйгээр Мусхафыг хараад сэтгэлдээ эсвэл бодолдоо уншиж болохыг зөвшөөрдөг; Ханбалийнхан Куръан унших зорилгогүйгээр “Бисмиллах”, “Хамдалла” гэх мэт зикрүүдийг уншиж болно гэж үздэг. (Серахси, ал-Мабсут, 3/152; Ибн Кудама, ал-Мугни, 1/106; Ширбини, Мугнил-мухтаж, 1/290)

Малики мазхабт өөр хоёр өөр байр суурь бий. (Ибнүль-Желлаб, эт-Тефри‘, 1/39; Карафи, эз-Захира, 1/379) Дараа үеийн зарим Маликийн улама нар эдгээр хоёр байр сууриас, сар бүрийн цэвэрлэгээтэй эмэгтэй хүн боловсролын зорилгоор Мусхафыг гартаа авч, Куръан уншиж болно гэсэн иджтихадыг илүүд үзсэн байдаг. (Десуки, Хашия, 1/174; Азхари, Жавахир, 1/32)

Өнөө үед Куръаны боловсрол, сургалт сааталгүй үргэлжлэхийн тулд Маликийн энэ байр суурийг дагаж болох юм. Гэсэн ч Куръаны боловсрол, сургалтын олон өөр арга зам, хэлбэр байдаг тул сар бүрийн цэвэрлэгээ болон төрсний дараах цэвэрлэгээтэй эмэгтэйчүүд уншиж буй хүмүүсийг сонсох, эсвэл бичлэгээс сонсож сонсголын дасгал хийх, мөн аятуудыг үг үгээр нь хувааж уншиж, үсгийн дуудлагыг засахад анхаарах зэрэг өөр нэгэн арга замыг хэрэгжүүлж болно. Энэ арга нь маргаанаас зайлсхийх үүднээс илүү болгоомжтой байж болох юм.

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu