Залбирлын цагШашин шүтлэг гэдэг нь “дуулгавартай байх, захирагдах, боол болох, даруу зан гаргах, бурхан гэж үзэх” гэсэн утгатай. Харин шашны нэр томьёогоор бол “үйлдэл болон санаа зорилгод тулгуурлан хийсэн үед буян болох, Аллахыг хүндэтгэх, түүнд ойртохыг илэрхийлсэн ухамсартай дуулгавартай байдал” гэсэн утгатай. Аллахад шүтэн мөргөх нь дуулгавартай байдал, хүндэтгэлийн оргил юм. Куръанд хүмүүсийг Аллахад шүтэн мөргөхийн тулд бүтээсэн (Зарият, 51/56), бүх элч нар хүмүүсийг Аллахад шүтэн мөргөхийг уриалсан (Бакара, 2/83) гэж дурдсан байдаг.
Куръанд шүтлэгийн ойлголтыг; нэг бурхан шүтэх (Товчлон, Ниса, 4/36), дуулгавартай байх (Бакара, 2/172), залбирах (Мүмин, 40/60), захирагдах (Фатиха, 1/5), итгэл үнэмшил болон зөв үйлс (Ниса, 4/172-173), Аллахыг магтан дээдлэх ба мөргөх (Араф, 7/206), Аллахыг мэдэх, таних (Зарият, 51/56) гэх мэт утгаар хэрэглэсэн байдаг. Эдгээр утгаас харахад шашин шүтлэг нь өргөн утгаараа Исламын тушаал, хоригийг сахих, Аллахын заагийг хамгаалахыг илэрхийлдэг.
Ямар нэгэн үйлдэл шашин шүтлэг болохын тулд тухайн хүнд итгэл үнэмшил, санаа зорилго, чин сэтгэл байх ёстой. Шүтлэгийг Аллахын таалалд нийцүүлэн, Исламд зохицсон байдлаар хийх шаардлагатай.
Гүйцэтгэлийн хувьд өргөн утгаараа шашин шүтлэг дөрвөн төрөлд хуваагдана:
Итгэл үнэмшил, чин сэтгэл, санаа зорилго, бясалгал, танин мэдэхүй, тэвчээр, бурханлаг зан чанар зэрэг сэтгэлийн шүтлэгүүд.
Намаз, мацаг барих, хэлээр Аллахыг дурсах ба залбирах, эцэг эхдээ сайн байх, хүмүүстэй зөв харьцах, төрөл садантайгаа холбоотой байх зэрэг биеэр хийдэг шүтлэгүүд.
Закат, өглөг, ойр дотнын болон ядууст туслах, Аллахын замд хөрөнгө зарцуулах зэрэг эд хөрөнгөөр хийдэг шүтлэгүүд.
Хаж хийж очих, жихад хийх зэрэг эд хөрөнгө болон биеэр хамт хийдэг шүтлэгүүд.
Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Энэ материалыг хиймэл оюун ухааны тусламжтай бэлтгэж, редактор хянасан.