ШАТАР, НАРД ТОГЛОХ ХАРАМ УУ?

Шатрын тоглоомын тухай шариатын шийдвэр нь энэ тоглоом мөрийтэй эсэхээс шууд хамаарна. Шашны эрдэмтэд бүх төрлийн мөрийтэй тоглоомыг хориглосон гэдэг дээр санал нэгтэй байдаг. Учир нь Куранд:

«Тэд чамаас архи, мөрийтэй тоглоомын тухай асууна. Хариул: “Хоёуланд нь их нүгэл бий. Хүмүүстээ багахан ашигтай ч, ашиг нь нүглээсээ бага” гэж хэл»

«Бақара» сүрэг, 219-р аят

Ханафи мазхабын дагуу шатар тоглохыг макрух (тааламжгүй, нүгэлтэй үйл) гэж үздэг. Алдарт фиқхийн эрдэмтэн Имам Маргинани (Аллах түүнийг өршөөх болтугай) "Хидая" номондоо: "Шатар тоглох, нард тоглох, арван дөрвөн (иудейчүүдийн тоглоом) болон бүх төрлийн тоглоом – макрух. Хэрвээ мөнгөөр тогловол мөрийтэй тоглоом болж, мөнгөөр тоглохгүй бол зүгээр л цаг нөгцөөх, зугаа цэнгэл болно. Мөн эдгээр тоглоом нь Аллахыг дурсахаас, Жума болон хамтын намазнаас саатуулдаг. Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай) хэлсэн нь:

«Аллахыг дурсахаас чамайг саатуулсан бүхэн – мөрийтэй тоглоом» гэжээ

«Хидая», 6/515-516

Гэсэн ч Имам Абу Юсуф (Аллах түүнийг өршөөх болтугай)-ын үзлээр шатар тоглох нь мубах, өөрөөр хэлбэл зөвшөөрөгдсөн үйл юм («Шарх фатх аль-кадир», Ибн Хумам, 8/498). Үүнийг батлах хэд хэдэн үндэслэл бий.

• Нэгдүгээрт, шатар тоглохыг хориглосон тодорхой нотолгоо байхгүй. Харин нард тоглоомыг хориглосон хадисууд бий. Пайгамбар (Аллахын энх амгалан, ерөөл түүнд байх болтугай) хэлсэн нь:

«Нард тоглосон хүн гарыг нь гахайн мах, цустай хутгасан мэт болно» гэжээ

Бухари, Муслим

Өөр нэг хадист: «Нард тоглосон хүн Аллах болон Түүний Элчид эсэргүүцсэнд тооцогдоно» гэжээ

Ибн Мажа

• Хоёрдугаарт, Ибн Аббас, Абу Хурайра, Ибн Сирин, Хишам ибн Урва, Саид ибн Мусайяб, Саид ибн Жубайр (Аллах тэднээс сэтгэл хангалуун байх болтугай) зэрэг сахаба, табиин нар шатар тоглоомыг халал гэж үзсэн.

• Гуравдугаарт, шатар тоглох нь хүний сэтгэн бодох, ой тогтоох чадварыг сайжруулдаг. Шатар тоглоомыг зөвшөөрөхдөө Имам Абу Юсуф дараах нөхцөлийг тавьсан:

• тоглоомыг мөрийтэй болгохгүй байх;

• цагийг дэмий үрэхгүй байх;

• шашны үүргээ орхихгүй байх («Хашият Ибн Абидин», 6/394).

Хасан АМАНКУЛ,

«Мунара» сонин, №23, 2020 он