Сүүлчийн цагт Мади гарч ирэх нь үнэн үү?

Курманд Имам Мади болон түүний ирэх тухайд ямар нэгэн зүйл дурдагдаагүй. Гэвч Абу Дауд, Тирмизи, Ибн Мажа, Табарани, Абу Яъла, Баззаз, Ахмад ибн Ханбал зэрэг хадис судлаачид Имам Мадийн тухай сахаб нараас хэд хэдэн хадис дамжуулсан байдаг. Зарим хадист Имам Мадийн нэр тодорхой дурдагдсан бол, заримд нь далд утгаар өгүүлсэн. Ибн Халдун зэрэг зарим эрдэмтэд эдгээр хадисыг сул гэж үзсэн байдаг.

Шашны эх сурвалжуудад түүнийг ингэж тайлбарладаг: "Сүүлчийн цаг ойртоход Мекке, Мединагийн нутагт Имам Мади гарч ирнэ. Өөрөөр хэлбэл, нэг халиф нас барж, мусульманчуудын дунд эмх замбараагүй байдал үүснэ. Мединагийн нэг хүн Меккэд дүрвэн очно. Меккэгийн зарим хүмүүс түүнийг угтан авч, өөрөө хүсээгүй ч Рүкн ба Маккамын хооронд түүнд байат өгнө. Тэр хүн бол Имам Мади юм.

Тэрээр Пайгамбарын (түүнд Аллахын салават ба энх амгалан байх болтугай) гэр бүл болох Хазрат Али ба Фатима эхийн хүү Имам Хасаны удам угсаанаас (Аллах тэдэнд сэтгэл хангалуун байх болтугай) төрнө. «Мади» (мәһди) гэдэг үг нь "зөв замаар явж буй, бусдыг ч зөв замд хөтлөгч" гэсэн утгатай.

Имам Мадид эсрэгээр Шам нутгаас цэрэг илгээнэ. Мекке ба Мединагийн хооронд тэднийг газар залгина. Энэ мэдээг сонссон Шам ба Иракийн нутгийн ноёд ирж, Имам Мадид үнэнчээ илэрхийлнэ.

Дараа нь тэрээр Кудусын сүмд очно. Тэр үед Дажжал гарч ирнэ. Дараа нь Шам нутгийн Дамаск хотын зүүн цамхаг дээр Иса (түүнд Аллахын энх амгалан байх болтугай) пайгамбар бууж ирнэ. Тэр ч бас Дажжалтай тэмцэхээр ирнэ. Хоёулаа хамтран Дажжалыг устгана. Дараа нь хамтдаа намаз үйлдэхэд Иса пайгамбар Имам Мадиг имам болгож гаргана (Шарх китаб аль-фиқх аль-акбар, хуудас 191-192).

Имам Мади хүмүүсийн дунд Пайгамбарын (түүнд Аллахын салават ба энх амгалан байх болтугай) суннаг сургаалыг дэлгэрүүлнэ. Ингэснээр Исламын шашин дэлхий дээр бүрэн тогтоно. Имам Мади өгөөмөр хүн байх болно. Тэр бүх эд хөрөнгөө хүмүүст тарааж, тоолохгүй. Тэр долоон жил халифа байна. Нас барахад нь мусульманчууд түүний жаназыг уншина."

Ахли сунна уал жамаа урсгалынхан Имам Мадигийн гарч ирэхэд итгэдэг. Харин түүний гарч ирэхийг үгүйсгэсэн хүнийг кяфар гэж үздэггүй.

Бэлтгэсэн Хасан АМАНКУЛ,

«Мунара» сонин, №22, 2021 он