Залбирлыг орхих шалтгаан байж болох уу?

Мэдээжийн хэрэг, залбирлыг (намаз) манай шашин хамгийн чухал үүрэгт мөргөл болгон заасан байдаг. Шахадагийн үгний дараа Исламын таван тулгуурын хамгийн эхэнд залбирлыг нэрлэдэг. Эрүүл ухаантай, нас бие гүйцсэн бүх мусульман хүн залбирлыг гүйцэтгэх үүрэгтэй. Хууль ёсны шалтгаангүйгээр залбирлыг хугацаанд нь үйлдэхгүй хойшлуулах буюу орхих нь нүгэл юм. Залбирлыг зөвхөн унтаж хоцрох, мартах, эсвэл толгойгоор ч гэсэн дохио зангаагаар үйлдэж чадахгүй өвчтэй байх зэрэг хууль ёсны шалтгаан байхгүй бол хойшлуулж болохгүй. Пайгамбар Мухаммад (с.а.с.) хэлсэн нь: “Та нарын хэн нэг нь унтаж хоцорч эсвэл мартсанаас болж залбирлаа хугацаанд нь үйлдэж чадаагүй бол санах үедээ тэр залбирлыг үйлдэгтүн.” (Муслим, Масаажид, 316 [684]; мөн үз. Бухари, Мавакиитус-салат, 37 [597]) гэжээ.

Ажил ихтэй байх, гэр бүлийнхээ амьжиргааг залгуулахын тулд ажиллах, аян замд явах зэрэг нь залбирлыг хойшлуулах шалтгаан болохгүй. Куръан Кэримд ингэж айлдсан байна: “Тийм хүмүүс бий, тэднийг ямар ч худалдаа, наймаа нь Аллахыг дурсахаас, залбирлыг зөв үйлдэхээс, закат өгөхөөс саатуулж чадахгүй. Тэд зүрх, нүд нь айдаст автах тэр өдрөөс эмээдэг.” (эн-Нур, 24/37)

Ажил олгогч болон ажлын байранд хариуцлага хүлээсэн хүн нь залбирч хүссэн ажилтан, ажилчдадаа Жума болон таван цагийн залбирлыг үйлдэх боломжийг олгох ёстой. Гэхдээ ажилтан нь ажлаа саатуулахгүй, ажлын сахилга бат алдагдуулахгүй байх үүднээс ажил олгогч эсвэл удирдлагаас зөвшөөрөл авах нь зүйтэй. Зөвшөөрөл өгөөгүй ч залбирсан залбирал хүчинтэйд тооцогдоно. Залбирч чадахгүй газар ажиллаж байгаа хүн ийм боломжтой ажил хайх нь зохистой.

Хэрэв ажилчид өөр боломж хайсан ч олдохгүй бол үдээс хойш болон оройн залбирлыг нэгтгэн, үдээс хойшийн цагт эсвэл оройн цагт, мөн нар жаргасны дараах болон шөнийн залбирлыг шөнийн цагт эсвэл нар жаргасны дараа (цуглуулж/нэгтгэж) үйлдэж болно. Гэхдээ энэ нь зайлшгүй шаардлагын үед зөвшөөрөгддөг гэдгийг мартаж болохгүй.

Эх сурвалж: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu