ЗӨНЧИД ХЭРХЭН ИРДЭГ ВЭ?

Аллах Таалаас зөнчдөд шууд эсвэл элчээр дамжин ирдэг тодорхой мэдээллийг "вахи" гэж нэрлэдэг. Коранд Аллах Таалаа араханд, Мусагийн эхэд, Исагийн дагалдагчдад, тэнгэрэлчүүдэд, газар болон тэнгэрийн долоон давхарт вахи илгээсэн тухай дурдсан байдаг.

Мөн Адам ааваас эхлээд бүх зөнчдөд (тэдэнд Аллахын амар амгалан байх болтугай) вахи ирсэн. Энэ тухай Коранд:

"Бид Ноа болон түүний дараах зөнчдөд вахи илгээсэн шиг чамд ч (Мухаммад) вахи илгээсэн. Мөн Ибрахимд, Исмаилд, Исхакад, Якуб болон түүний үр хүүхдүүдэд, Исад, Айюбд, Юнусад, Харунд, Сулайманд ч мөн вахи илгээсэн. Давудэд Забурыг илгээсэн" гэжээ ("Ниса" сүрэг, 163-р аят).

Үүнээс гадна "Бид энэ Кораныг чамд вахи болгон илгээснээр түүхүүдийн хамгийн сайныг өгүүлж байна" гэж Кораныг вахиар илгээсэн тухай дурдсан ("Юсуф" сүрэг, 3-р аят).

Вахи хэрхэн ирдэг, ямар байдлаар нөлөөлдөг нь бидэнд тодорхойгүй. Энэ бол Аллах ба зөнч хоёрын нууц харилцаа юм. Заримдаа вахи жинхэнэ зүүд хэлбэрээр ирдэг, заримдаа Жабраил тэнгэрэлч хүн дүрээр эсвэл өөрийн дүрээр ирж, вахийг дамжуулдаг. Мөн Мигражийн үед Эрдэмт Зөнч (түүнд Аллахын ерөөл ба амар амгалан байх болтугай) хөшигний цаанаас Аллах Таалаатай ярилцаж, таван цагийн намаз болон "Бакара" сүрэгийн сүүлийн хоёр аятыг авсан нь мэдэгддэг.

Айша эхнээс (түүнд Аллахын таалал байх болтугай) уламжлагдсан хадист Харис ибн Хишам Хак элчээс (түүнд Аллахын ерөөл ба амар амгалан байх болтугай): "Танд вахи хэрхэн ирдэг вэ?" гэж асуухад, Аллахын элч (түүнд Аллахын ерөөл ба амар амгалан байх болтугай):

"Заримдаа хонх дуу шиг ирдэг, энэ нь надад маш хүнд байдаг, харин хэлсэн зүйлийг нь ойлгосныхоо дараа хөнгөрдөг. Заримдаа тэнгэрэлч хүн дүрээр ирж ярьдаг, би түүний хэлсэн бүхнийг ойлгодог"

гэж хариулсан. Айша эхнээс (түүнд Аллахын таалал байх болтугай) мөн ингэж хэлсэн: "Маш хүйтэн өдөр түүнд вахи ирж байгааг, дараа нь (вахи) салсны дараа духнаас нь хүйтэн хөлс гарч байгааг харсан" гэжээ (Тирмизи).

Найдвартай хадист "Зөнчид (түүнд Аллахын ерөөл ба амар амгалан байх болтугай) вахи ирэхэд, тэр ихэд сандарч, царай нь цонхийж хувирдаг байсан. Мөн Хак элч (түүнд Аллахын ерөөл ба амар амгалан байх болтугай) вахи ирэхэд толгойгоо доошлуулдаг байсан. Сахабууд ч мөн толгойгоо доошлуулдаг байв. Вахи өнгөрсний дараа толгойгоо дахин өргөдөг байсан" гэжээ (Муслим).

Бэлтгэсэн Хасан АМАНКУЛ