Аффирматсия кардан дуруст аст?

Аффирматсия аз забони лотинӣ гирифта шуда, маънояш «тасдиқ кардан, собит кардан» аст. Аз нигоҳи рӯҳӣ, ин маънои онро дорад, ки шахс ҳар рӯз чандин маротиба ба худ такрор мекунад: «Ман хушбахтам, ман бойам, рӯҳу равони ман солим аст, (ҳатто агар надошта бошад) ман хонаи калон дорам» ва ғайра, то ки худро бовар кунонад ва ин андешаҳоро дар зеҳнаш ҳамчун воқеият мустаҳкам кунад.

Агар ба гуфтаҳои онҳое, ки худро равоншинос меноманд ва аффирматсияро таблиғ мекунанд, гӯш диҳем, онҳо чунин таълим медиҳанд: «Барои он ки аффирматсия кор кунад, бояд ба он 100% бовар кард. Ҳар орзу ва мақсадро бояд бо эътимоди комил ҳамчун воқеият такрор кард. Танҳо вақте ки ба он пурра бовар мекунӣ ва зиёд такрор мекунӣ, он натиҷа медиҳад[1]». Ҳамзамон, баъзеҳо кӯшиш мекунанд, ки аффирматсияро бо дин пайваст кунанд ва мегӯянд: «Дар дин низ дуо кардан ҳаст ва мо бовар дорем, ки ҳамаи некиҳоро танҳо Аллоҳ медиҳад».

Агар шахс ба аффирматсия 100% бовар кунад ва бо такрори зиёд орзуяшро амалӣшуда ҳисобад, ё гӯяд, ки агар дуруст иҷро нашавад, кор намекунад ва иҷро шудани орзу бо аффирматсия вобаста аст, ин бо усулҳои шариат мувофиқат намекунад. Зеро бе иродаи Аллоҳ ҳеҷ чиз амалӣ намешавад. Албатта, сабабро риоя накардан нодуруст аст, аммо ба худи сабаб ҳамчун таъсиргузори мустақил бовар кардан куфр аст. Аз ин рӯ, дар ҳар кор бояд пеш аз ҳама ба Аллоҳ таваккал кунем. Дар Қуръон Аллоҳ Таъоло мефармояд:

فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

«Ҳар гоҳ ба коре тасмим гирифтӣ, ба Аллоҳ таваккал кун! Аллоҳ дӯстдори таваккалкунандагон аст» [2].

Дар ояти дигар омадааст:

إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ

«Танҳо ба Ту ибодат мекунем ва танҳо аз Ту ёрӣ мехоҳем» [3] - ва моро даъват мекунад, ки танҳо аз Ӯ бихоҳем.

Дар ҳадисе, ки Анас ибни Молик (р.а) ривоят кардааст, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд:

لِيَسْأَلْ أَحَدُكُمْ رَبَّهُ حَاجَتَه حَتَّى يَسْأَلَهُ شِسْعَ نَعْلِهِ إِذَا انْقَطَعَ

«Яке аз шумо бояд ниёзашро аз Парвардигораш талаб кунад, ҳатто агар банди пойафзолаш канда шавад, онро низ аз Ӯ талаб кунад» [4]. Яъне ҳатто барои чизе, ки дар бозор фаровон аст, бояд танҳо аз Аллоҳ талаб кард. Пас чаро бояд ба ақидаҳое рӯ оварем, ки дар шариати мо асос надоранд ва нав ба вуҷуд омадаанд?!

Дар ҳадиси қудсӣ Аллоҳ Таъоло мефармояд:

من ذا الَّذي يسألُني فأعطيَهُ...

«Кист, ки аз Ман бихоҳад, то ба ӯ диҳам...» [5] - гуфтааст.

Пас, ҳар чӣ мехоҳем ва ба ҳар чӣ ниёз дорем, бояд танҳо аз Аллоҳ талаб кунем ва дуо намоем. Худованд дуои ҳамаи моро қабул кунад! Омин.

Ҷанис Абибуллоҳзода,

Масъули фатво дар вилояти Қизилорда

• [1] «Кор мекунад» - ин ибораро равоншиносон ба маънои ҳатман иҷро мешавад истифода мебаранд.

• [2] Сураи «Оли Имрон», ояти 159.

• [3] Сураи «Фотиҳа», ояти 5.

• [4] Табаронӣ, 5/373.

• [5] Бухорӣ №1145, Муслим №758.