Дар фасли тобистон, ки шаб кӯтоҳ аст, одамоне, ки рӯза мегиранд, маҷбур мешаванд саҳар барвақт бедор шаванд. Аммо касоне, ки рӯзона кор мекунанд ё таҳсил мекунанд ва шабҳо дар хатми Қуръон иштирок мекунанд, баъзан аз хастагӣ наметавонанд барои саҳар бедор шаванд. Дар чунин ҳолат ҳам Ислом амр мекунад, ки рӯзаи фарзро тарк накунед.
Касе, ки дар моҳи Рамазон саҳарро хоб рафтааст, вақте бедор мешавад, агар ҳатто чизе нахӯрад ва нанӯшад, ният кунад, рӯзааш дуруст мешавад. Яъне, агар касе дар моҳи Рамазон саҳарро хоб равад, вақте бедор шуд, бояд аз корҳои рӯзаро шикастанда, мисли хурдан, нӯшидан ё алоқаи ҷинсӣ худдорӣ кунад ва нияти рӯзаи ҳамон рӯзро кунад. То нисфи рӯз ният кардан мумкин аст.
Дар ҳадисе, ки аз саҳобӣ бо номи Салама (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод) ривоят шудааст, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба як марди қабилаи Аслам чунин фармуд: «Ба мардум эълон кун, ҳар кӣ имрӯз чизе хӯрдааст, боқимондаи рӯзро нахӯрад. Ва ҳар кӣ чизе нахӯрдааст, рӯза бигирад. Зеро имрӯз — рӯзи Ошуро аст» (Бухорӣ, Муслим). Дар ин ҳадис рӯзаи Рамазон бо рӯзаи Ошуро қиёс шудааст. Зеро дар ибтидои Ислом рӯзаи Ошуро фарз буд (Иғлаус-сунан).
Имоми Таҳавӣ гуфтааст: «Ин ҳадис далел аст, ки агар касе бояд рӯза бигирад, вале шаб ният накарда бошад, нияти рӯзонааш дуруст аст». Ҳамчунин, агар пас аз тулӯи субҳ корҳои рӯзаро шикастанда анҷом дода нашавад, то нисфи рӯз ният кардан дуруст аст. Аммо агар пас аз субҳ қасдан ё фаромӯш карда чизе бихӯрад, бинӯшад ё алоқаи ҷинсӣ кунад, баъд аз он нияти рӯзаи ҳамон рӯз дуруст намешавад (Фатоваи Ҳиндия, Шарҳи Таҳавӣ).
Пас агар касе дар моҳи Рамазон саҳарро хоб равад, вақте бедор шуд, бояд чизе нахӯрад, нанӯшад ва нияти рӯза кунад ва рӯзаашро идома диҳад.
Таҳиякунанда: Ҳасан АМАНҚУЛ,
«Мунара» рӯзнома, №6, соли 2022
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.