Ҳангоми қомат хондан дар намози ҷамоат кай бояд ба по хест?

Дар намози ҷамоат, масъалаи кай ба по хестани ҷамоат барои намоз ба асли намоз не, балки ба одоб ва мустаҳабботи он марбут аст.

Ба ақидаи Имоми Аъзам, вақте ки барои намози ҷамоат "Қад қомати-с-салот", яъне "намоз оғоз шуд" гуфта мешавад, оғоз кардани имом ба намоз аз одобҳои намоз аст. Имом бо ин амалаш сухани муаззинро тасдиқ мекунад. Ба ин иҷтиҳод, имом ва ҷамоат бояд пеш аз гуфта шудани ин ҷумла сафҳои худро дуруст кунанд. (ал-Фатаво-л-Ҳиндия, 1/57) Аммо оғоз кардани намоз баъд аз анҷоми қомат низ мушкиле надорад. Ҳатто ба ақидаи Имом Абу Юсуф ва бисёр дигар муҷтаҳидон, ҳамин тарз мувофиқтар аст. (Алию-л-Қорӣ, Фатҳу боби-л-иная, 1/230; Ибн Обидин, Радду-л-муҳтор, 1/479)

Ба рои дигаре дар мазҳаби ҳанафӣ, вақте ки муаззин ҷумлаи "ҳайя ала-л-фалах" (яъне "ба наҷот биёед") мегӯяд, имом ва ҷамоат ба по мехезанд, (Ибн Нуҷайм, ал-Баҳр, 1/321) имом намозро оғоз мекунад ва ҷамоат ба ӯ пайравӣ мекунад.

Ба мазҳаби шофеӣ бошад, баъд аз анҷоми қомат ба по хестан барои намоз мустаҳаб аст. (Нававӣ, ал-Маҷмуъ, 3/252-253) То имом ба по нахезад ё ҳанӯз наомада бошад, ҷамоат набояд барои намоз ба по хезад.

Масъалаи кай ба по хестан ҳангоми қомат, чун ба асли ибодат не, балки ба одоб марбут аст, бояд вобаста ба бузургии масҷид, дуруст кардани сафҳо ва оғоз кардани намоз бо имом андеша карда шавад. Дар масҷид ё масҷидчаҳои андозаи муқаррарӣ, вақте ки дида мешавад, ки имом ба сӯи меҳроб меравад, ба по хестан мувофиқтар аст. Зеро Расули Акрам (с.а.с.) фармудааст: "Вақте ки барои намоз қомат хонда мешавад, то маро набинед, ба по нахезед." (Бухорӣ, Азон, 22 [637]; Муслим, Масоҷид, 156 [604]) Ба ин мувофиқ, шахс бояд чунон вақт ба по хезад, ки аз имом хеле ақиб намонад ва бо имом якҷо намозро оғоз кунад. (ниг. Зуҳайлӣ, ал-Фиқҳу-л-Исломӣ, 1/719)

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu