Азон ва иқомат аз суннатҳои намозҳои фарз мебошанд. Далели хондани азон барои даъват ба намозҳои фарз, Қуръон ва Суннат аст. Дар ин бора дар Қуръони Карим чунин омадааст: «Вақте ки шумо ба намоз даъват мекунед, онҳо онро масхара ва бозича мегардонанд.» (ал-Моида, 5/58); «Эй мӯъминон! Вақте ки рӯзи ҷумъа барои намоз даъват карда мешавад, ба зикри Худо шитоб кунед...» (ал-Ҷумъа, 62/9) Расули Худо (с.а.с.) низ фармудаанд: «Вақте ки вақти намоз фаро расид, яке аз шумо азон гӯяд.» (Бухорӣ, Азон, 17-18, 49 [628, 631, 685]; Муслим, Масоҷид, 292 [674])
Намоз, гарчанде дар Макка фарз гардонида шуда бошад ҳам, азон баъд аз ҳиҷрат ба амал бароварда шудааст. Пас аз ҳиҷрат ба Мадина ва ба анҷом расидани сохтмони Масҷиди Набавӣ ва шурӯъ шудани намоз бо ҷамоат, Паёмбари Худо (с.а.с.) бо ёронаш машварат карданд, ки барои хабар додан аз фаро расидани вақт чӣ бояд кард. Дар ҳамин вақт ба Паёмбар (с.а.с.) ва баъзе саҳобаҳо, аз ҷумла Умар (р.а.) ва Абдуллоҳ ибни Зайд (р.а.), дар ваҳй ва хоб шакли имрӯзаи азон таълим дода шуд. (Абу Довуд, Салот, 27-28 [498-499]; Ибни Можа, Азон, 1 [706-707]); ниг. Ибни Обидин, Раддул-муҳтор, 1/383)
Азон шиори Ислом (рамзи Ислом) буда, суннати муаккада аст. Бо азон ҳам вақти намоз ба мардум эълон мешавад ва ҳам бузургии беназири Худо, банда ва расул будани Паёмбар (с.а.с.) ва роҳи наҷот будани намоз эълон мегардад. Имоми Муҳаммад гуфтааст: «Агар тамоми аҳли як шаҳра азонро тарк кунанд, бо онҳо ҷанг мекунам.» (Касонӣ, Бадоъи, 1/146)
Иқомат бошад, пеш аз намозҳои фарз гуфта мешавад ва оғози намозро хабар медиҳад ва суханонаш ба азон монанд аст. Фарқаш аз азон дар он аст, ки баъд аз ҷумлаи «ҳайя ала-л-фалоҳ», ҷумлаи «қад қомати-с-салот» илова мешавад. Бино ба ривоятҳо, иқомат низ дар ҳамон хоб ба саҳобаҳои зикршуда таълим дода шудааст. (Абу Довуд, Салот, 28 [499, 507])
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.