Барои қурбонӣ кадом чорво забҳ карда мешавад?

Барои қурбонӣ бояд чорвои солим ва беайб интихоб карда шавад.

Аввалан, ин нишонаи эҳтироми баланд ва муносибати дурусти банда бо Парвардигори худ аст. Маълум аст, ки на гӯшт ва на хуни қурбонӣ ба Худованд намерасад, балки танҳо тақвои банда арзиш дорад. Аз ин рӯ, ҷустуҷӯ ва интихоби чорвои солим ва беайб барои қурбонӣ нишонаи тақво мебошад.

Дуюм, бо ин амал дили камбизоатон шод мегардад. Ба онҳо додани гӯшт аз чорвои носолим ё айбдор кори хуб нест, балки беҳтар аст, ки беҳтарин чорво қурбонӣ шавад. Ин эҳсоси эҳтиромро дар онҳо зиёд мекунад.

Аз ин рӯ, барои дуруст будани қурбонӣ, шариат ба чорвои забҳшаванда чунин талабот мегузорад:

• Барои қурбонӣ гӯсфанд, буз, гов ё шутур забҳ кардан мумкин аст. Ҳам нар ва ҳам моддааш дуруст аст. Беҳтар аст, ки гӯшташ зиёд ва маззааш хуб бошад.

• Гӯсфанд ва бузро танҳо аз номи як нафар метавон қурбонӣ кард. Агар як нафар ду гӯсфанд қурбонӣ кунад, ҳарду қурбонӣ ҳисоб мешавад ва савоби ду қурбонӣ мегирад. Аммо гов ва шутурро метавон аз номи як то ҳафт нафар қурбонӣ кард. Дар ин бора Ҷобир (разияллоҳу анҳу) гуфтааст: «Мо бо Расули Худо дар Ҳудайбия як шутурро аз номи ҳафт нафар ва як говро низ аз номи ҳафт нафар забҳ кардем»[1]. Дар ин ҷо нияти ҳамаи ҳафт нафар бояд қурбонӣ кардан ё садақа кардани гӯшт бошад.

• Чорвои беайб ва солим бояд қурбонӣ шавад. Чорвое, ки чашмаш намебинад, як чашм надорад, ланг аст, бисёр лоғар, дандон надорад, гӯшаш буридааст, шириаш хушк шудааст, дум ё зиёда аз сеяки гӯшаш бурида шудааст, барои қурбонӣ дуруст нест. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд:

أربع لا تجوز في الأضاحي العوراء البين عَورُها والمريضة البين مرضها والعرجاء البين ظَلَعُها والكسيرة التي لا تُنْقِي

«Чор навъи чорво барои қурбонӣ дуруст нест: он ки айби чашмаш аён аст, бемориаш равшан аст, лангии он маълум аст, ва он ки аз лоғарӣ устухонаш холӣ шудааст»[2].

Чорвое, ки шох надорад ё шохаш шикастааст, гӯшаш шикоф ё сӯрох шудааст, қурбонӣ кардан мумкин аст. Ҳамчунин, чорвои хасшуда низ қурбонӣ мешавад, зеро гӯшти он зиёд ва маззааш хуб аст ва ин айб ҳисоб намешавад[3].

Агар чорвои харидашуда баъдан айбдор шавад, онро бо чорвои солим иваз мекунанд. Агар ҳангоми забҳ ё барои забҳ кардан чашмаш осеб бинад ё пояш шиканад, боке надорад.

• Чорвои ба синни муайян расидаро қурбонӣ кардан. Гӯсфанд ва буз бояд яксола бошанд. Гов бояд ду сола ва шутур панҷсола бошад[4]. Гӯсфанди фарбеҳ ва калонеро, ки то яксола нашудааст, низ қурбонӣ кардан мумкин аст, вале беҳтар аст, ки эҳтиётан гӯсфанди яксоларо қурбонӣ кунанд.

Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд:

لا تَذْبَحُوا إلَّا مُسِنَّةً، إلَّا أنْ يَعْسُرَ علَيْكُم، فَتَذْبَحُوا جَذَعَةً مِنَ الضَّأْنِ

«Ҷуз мусинна (чорвои синнаш расида)-ро забҳ накунед. Агар душворӣ кашед, пас ҷазаъа (гӯсфанди хурд)-ро забҳ кунед»[5][6].

Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламо

• [1] Ривояти Абу Довуд, Муслим, Тирмизӣ.

• [2] Ривояти Абу Довуд, Насоӣ, Тирмизӣ.

• [3] Фатово Ҳиндия, 5/344.

• [4] Раддулмуҳтор, 2/321.

• [5] Ривояти Муслим, Абу Довуд, Насоӣ.

• [6] «Мусинна» — шутури панҷсола, гови дусола ё гӯсфанди яксола. «Ҷазаъа» — гӯсфанди то яксола.