Қуст (лот. Costaceae ё Costus) — гиёҳи шифобахш ва хушбӯйест, ки онро аз Ҳиндустон ва Чин ба нимҷазираи Араб тавассути баҳр меоварданд [1]. Аз ин рӯ, онро қистул-бахрӣ (қусти баҳрӣ) ё қистул-ҳинди (қусти ҳиндӣ) низ меноманд.
Қусти баҳрӣ сафед ва мулоим аст, қусти ҳиндӣ бошад, сиёҳ ва хеле талх мебошад. Аммо ҳарду фоидаҳои зиёд доранд. Дар ҳадисе, ки Анаси ибни Молик (р.а.) ривоят кардааст, дар бораи ин гиёҳ чунин омадааст:
إِنَّ أَفْضَلَ مَا تَدَاوَيْتُمْ بِهِ الْحِجَامَةُ، وَالْقُسْطُ الْبَحْرِيُّ
«Бешак, беҳтарин чизе, ки бо он табобат мекунед — ҳиҷома ва қустул-бахрӣ аст» [2].
Умму Қайс шунид, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чунин фармуданд:
عَلَيْكُمْ بِهَذَا الْعُودِ الْهِنْدِيِّ، فَإِنَّ فِيهِ سَبْعَةَ أَشْفِيَةٍ: يُسْتَعَطُ بِهِ مِنَ الْعُذْرَةِ، وَيُلَدُّ بِهِ مِنْ ذَاتِ الْجَنْبِ
«Ин чӯби ҳинди (қуст)-ро истифода баред, зеро дар он ҳафт шифо ҳаст. Бо ба бинӣ чаконданаш бемории гулӯ ва бо ба даҳон доданаш бемории шушро [3] табобат мекунад» [4], — гуфтаанд.
Табибон дар бораи фоидаи ин гиёҳ гуфтаанд: «Он барои ба роҳ мондани ҳайз ва пешоб, безараргардонии заҳр, зиёд кардани қуввати ҷинсӣ, куштани кирмҳои рӯда (бо асал истеъмол шавад), аз байн бурдани доғҳои пӯст, муолиҷаи бемориҳои меъда ва ҷигар, паст кардани таб ва варам ва ғайраҳо муфид аст» [5], — ва онро барои бемориҳои гуногун муфид донистаанд. Ҳамчунин, барои баровардани балғам, муолиҷаи зуком, илтиҳоби шуш ва ғайра низ фоида дорад [6].
Дар ҳадис зикр шудааст, ки қистул-ҳинди барои ҳафт беморӣ шифо аст, вале таҷриба нишон додааст, ки он барои бисёр бемориҳо муфид мебошад. Ҳатто онро антибиотики табиӣ низ номидаанд. Инчунин, барои тақвияти масуният кӯмак мекунад.
Тарзи истифодаи қистул-ҳинди: онро ба шакли хокаи омехта бо равғани зайтун ба бадан мемоланд, ё бо об ё асал истеъмол мекунанд, бо зайтун ба бинӣ мечаконанд, ё дуд мекунанд [7].
Пас, аз гуфтаҳои боло муайян мешавад, ки қистул-ҳинди барои бемориҳои гуногун шифо мебахшад. Аз ин рӯ, онро махсусан барои бронхит, сулфа ва дигар бемориҳо истифода бурдан мумкин аст.
Бауыржан Абдуалиев,
Мутахассиси бахши шариат ва фатвои Кумитаи исломии Қазоқистон
[1] Таҳзибу-л-луға, 8/298.
[2] Бухорӣ, №5696.
[3] Дар ин ҷо баъзеҳо бемории гурда ё силро низ гуфтаанд.
[4] Бухорӣ, №5692. Муслим, №2214.
[5] Мирқотул-мафотиҳ шарҳи Мишкотул-масобеҳ, 8/353.
[6] Ад-Дину-л-холис ав иршоду-л-халқ ило дини-л-ҳақ, 7/39.
[7] Фатҳу-л-барӣ, 10/157.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.