Дар дохили Каъба чӣ ҳаст?

Каъба — аввалин хонаест, ки барои ибодати инсон сохта шудааст ва қиблаи тамоми мусалмонон мебошад. Он дар шаҳри муқаддаси Макка ҷойгир аст. Каъба бинои шакли мураббаъ дорад. Арабҳо хонаеро, ки шакли мураббаъ дорад, «Каъба» меноманд.

Баландии он — 15 метр, масоҳаташ — 180 метри мураббаъ. Чор гӯша дорад: гӯшае, ки санги сиёҳ ҷойгир аст, гӯшаи Ироқ, Шом ва Яман. Он чи дар дохили Каъба ҳаст, барои бисёриҳо асрор боқӣ мондааст. Як аср пеш ин савол матраҳ намешуд, зеро ҳар кас метавонист ба дохили Каъба дарояд. Аммо бо зиёд шудани шумораи ҳоҷиён ва дигар омилҳо, дари он танҳо ду маротиба дар сол барои тоза кардан кушода мешавад. Соли 2016, давлати Арабистони Саудӣ эълон кард, ки он як маротиба дар моҳи Муҳаррам шуста мешавад. Ҳамчунин, бо иҷозати Подшоҳии Арабистони Саудӣ, барои шахсони мансабдори баландпоя ва меҳмонони махсус низ кушода мешавад.

Аввал аз дари Каъба оғоз мекунем. Дари Каъба ба гӯшае, ки санги сиёҳ ҷойгир аст, наздик аст. Азбаски тақрибан 2 метр баланд аст, бо зинапоя ба он мебароянд. Дар дари он имзои устое, ки онро сохтааст, ҳаст. Барои ороиши дар 280 кило тилло истифода шудааст. Гаронбаҳотарин дар дар ҷаҳон — ҳамин дари Каъба аст. Калиди Каъба аз замони Пайғамбарамон (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар дасти хонадони Бани Шайба нигоҳ дошта мешавад.

Ҳангоми ворид шудан ба дохили Каъба, бӯи хуш меояд. Чун баъди тоза кардан, ба он миқдори зиёди атр мепошанд ва пок мекунанд. Фарши он бо мармари сафед пӯшида шудааст. Дар қисми болоии он як ҷойи махсус бо рангу тарзи фарш фарқ мекунад. Ин ҳамон ҷое аст, ки баъди фатҳи Макка Пайғамбарамон (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар он ҷо намоз хондаанд.

Қисми поёнии девор бо мармари сафед, қисми болои дар ва сақф бо матои абрешими сабзи навиштаҷоти оятҳои Қуръон ва нуқра пӯшонида шудааст. Дар деворҳо даҳ тахтача овезон аст, ки дар онҳо номи ҳокимоне, ки дар сохтмон ва таъмири Каъба иштирок кардаанд, навишта шудааст.

Сақфи Каъбаро се сутуни қаҳваранг нигоҳ медорад. Ин сутунҳо аз мустаҳкамтарин навъи чӯб сохта шудаанд ва тақрибан 1350 сол боз вайрон нашудаанд. Онҳоро дар замони Пайғамбарамон (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) саҳобаи эшон Абдуллоҳ ибни Зубайр сохтааст. Байни сутунҳо ресмони тиллоӣ кашида шудааст, ки дар он чароғҳои қадимӣ ва зарфҳои гуногун бо дуоҳо, ки аз нуқра ва мис сохта шудаанд, ҷойгиранд. Дар тарафи рости Каъба даре бо номи «тауба» ҳаст. Аз он дар бо зинапоя ба сақфи Каъба мебароянд. Ходимони масҷид барои иваз кардани пардаи Каъба аз ҳамин зинапоя мебароянд.

Байни ду сутуни даромадгоҳи Каъба мизи миёнаҳаҷми чӯбин ҷойгир аст. Дар ҷевонҳои он атр ва дигар лавозимоти лозима барои Каъба нигоҳ дошта мешаванд.

Медет ҚУРМАШУЛӢ

Маҷаллаи «Имон», №6, соли 2023