Вақти намозҚуръони карим барои инсоният пур аз панду ибрат аст. Дар он ҳикояҳои қавмҳои гузашта, ибодат, ҷазо ва масоили дигар баён шудаанд, инчунин ба масъалаҳои занон, ки барои бонувони мусалмон намуна мебошанд, низ таваҷҷуҳ шудааст.
Дар Қуръон оятҳои зиёде дар бораи занон ҳастанд, аммо дар онҳо номи занон зикр нашудааст. Ягона зани номаш зикршуда дар Қуръон — модари Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад), духтари Имрон, Марям мебошад. Аллоҳ Таъоло дар сураи «Таҳрим» мефармояд:
«Ва инчунин Марям, духтари Имрон, ки покдоман буд (мисол оварда шуд). Мо аз рӯҳи худ ба ӯ дамидем ва Марям суханони Парвардигораш ва китобҳояшро тасдиқ кард ва аз фармонбардорон буд»
Барои намуна будан ба мӯъминон, Аллоҳ Таъоло Марямро дар Қуръон чунин тавсиф кардааст. Номи Марям бинти Имрон, ки покдоман буд, дар Қуръони карим 34 маротиба зикр шудааст ва ҳатто сурае бо номи «Марям» дорем, ки 98 оят дорад. Пас, чаро танҳо номи Марям аз миёни занон дар Қуръон зикр шудааст?
Аввалан, барои ба дунё овардани Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад), ки аз панҷ пайғамбари улу-л-азм аст, Аллоҳ Таъоло Марямро аз миёни тамоми занони ҷаҳон интихоб кард ва ӯро аз ҳар гуна гуноҳ пок сохт. Аллоҳ Таъоло дар сураи «Оли Имрон», ояти 42 мефармояд:
«(Эй Паёмбар! Ба ёд ор!) Ҳангоме ки фариштагон гуфтанд: «Эй Марям! Албатта, Аллоҳ туро баргузид, туро пок сохт ва туро аз миёни занони ҷаҳон бартарӣ дод»
– мефармояд.
Дуввум, Марям пеш аз таваллуди Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) ва баъд аз он низ покдоман буд. Аллоҳ Таъоло дар сураи «Таҳрим», ояти 12 мефармояд:
«Ва инчунин Марям, духтари Имрон, ки покдоман буд (мисол оварда шуд). Мо аз рӯҳи худ ба ӯ дамидем ва Марям суханони Парвардигораш ва китобҳояшро тасдиқ кард ва аз фармонбардорон буд»
– мефармояд. Марям бо покдоманиву парҳезгорӣ ба чунин мартаба расид. Пас, ҳар кӣ ба Аллоҳ итоат кунад, Аллоҳ мартабаи ӯро баланд мегардонад.
Севвум, Марям ва писараш Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) нишонаи қудрати Аллоҳ буданд. Аллоҳ Таъоло дар сураи «Мӯъминун», ояти 50 мефармояд:
«Ва Мо писари Марям — Исо ва модарашро нишона қарор додем ва он ду нафарро дар як теппаи сабзу обдор паноҳ додем»
– мефармояд. Дар тафсири ин оят Ибни Касир мегӯяд: «Ин далели қудрати Аллоҳ аст, ки ҳар чиро хоҳад, мекунад. Аллоҳ Одамро (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) бе падару модар офарид, Ҳавворо аз мард бе зан, Исоро (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) бе падар ва дигар инсонҳоро аз марду зан офарид».
Чорум, Марям беҳтарин зан дар дунё ва ҷаннат аст. Дар бораи ӯ Паёмбар (ба ӯ салавоту салом бошад) фармудааст:
«Чаҳор зан беҳтаринанд: Марям бинти Имрон, Хадича бинти Хувайлид, Фотима бинти Муҳаммад ва Осия, ҳамсари Фиръавн»
– ва боз дар як ҳадиси дигар:
«Беҳтарин занони ҷаннат: Марям бинти Имрон, Хадича бинти Хувайлид, Фотима бинти Муҳаммад ва Осия бинти Музоҳим, ҳамсари Фиръавн»
– гуфтааст.
Панҷум, Марям ва писараш Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) аз озори шайтон эмин буданд. Шайтон ҳангоми таваллуди фарзанди Одам ба ӯ мерасад. Марям барои насли худ аз шайтон паноҳ талабид. Паёмбар (ба ӯ салавоту салом бошад) фармудааст:
«Ҳар кӯдак ҳангоми таваллуд аз ҷониби шайтон осеб мебинад, магар Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) ва модараш, ки шайтон ба онҳо нарасидааст»
– гуфтааст.
Шашум, Аллоҳ Марямро бо мӯъҷизаҳо тақвият дод. Вақте ки Закарё (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) дар фасли зимистон ба ҳуҷраи Марям медаромад, дар назди ӯ меваҳои тобистонро медид. Дар Қуръон омадааст:
«Ҳар боре ки Закарё ба ҳуҷраи Марям медаромад, назди ӯ ризқе (меваҳои гуногун) меёфт. Мепурсид: «Эй Марям! Инҳо аз куҷо ба ту расид?» (Марям) мегуфт: «Инҳо аз ҷониби Аллоҳ аст. Албатта, Аллоҳ ба ҳар кӣ хоҳад, бе ҳисоб ризқ медиҳад!»
– гуфта шудааст. Ин ва дигар хусусиятҳое, ки мо намедонем, боис шуд, ки Аллоҳ номи як сураро ба номи Марям гузорад. Ин ки Исо (ба ӯ саломи Аллоҳ бошад) дар Қуръон ҳамчун "писари Марям" зикр мешавад, худ неъмати бузургест барои Марям. Аз қиссаи Марям сабр, покдоманӣ, итоат ва масъулиятро меомӯзем.
Ҳар як зан бояд дар роҳи ризоияти Аллоҳ ва расидан ба ҷаннат, модарони солеҳеро, ки дар Қуръон ва ҳадисҳо зикр шудаанд, барои худ намуна бигирад. Онҳо чӣ гуна зиндагӣ карданд? Чӣ карданд? Чӣ гуна номуси худро ҳифз карданд? Зеро бузургтарин сарвати зан — номуси ӯст. Пас, имрӯз ҳам бояд ба духтаронамон зиндагии модарони солеҳеро, ки дар ҳадисҳо зикр шудаанд, намуна нишон диҳем. Бигзор ба Марям модар саломи Аллоҳ бошад ва то рӯзи Қиёмат барои тамоми занон намуна бошад!
Медет ҚУРСОҚОВ,
Мутахассиси бахши шариат ва фатвои КМДБ
Маҷаллаи «Имон», №8, соли 2023
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.