Вақти намозКалимаи мавло дар луғат маъноҳои гуногун дорад, аз ҷумла: “Парвардигор, соҳиб, дӯст, ҳамроҳ, ёрдамчӣ, соҳиб ва молик, озодкунандаи ғулом, ғуломи озодшуда, шахсе, ки кореро анҷом медиҳад, идоракунанда”. Вақте ки ба Худо нисбат дода мешавад, маъноҳое чун “дӯст доштан, муҳофизат кардан, ёрӣ расондан, таҳти ҳимоя ва тасарруфи худ доштан” бештар ба назар мерасад. Маънои аслии калимаи мавло муҳаббат ва наздикии маънавист. (Ибну-л-Асир, ан-Ниҳоя, “влй” боб. 5/227; Ибн Манзур, Лисану-л-Араб, “влй” боб. 15/406)
Калимаи мавло дар Қуръон ҳам барои Худо ва ҳам барои одамон истифода шудааст. Ин калима дар оятҳои “Огоҳ бошед, ки Худо мавлои шумост (соҳиби шумост). Чӣ хуб мавло (соҳиб) ва чӣ хуб ёрдамчист!” (ал-Анфол, 8/40) ва “Ту мавлои мо ҳастӣ.” (ал-Бақара, 2/286) барои Худо (ҷ.ҷ.) ва дар ояти “Он рӯз дӯст ба дӯсте ҳеҷ фоидае намерасонад.” (ад-Духон, 44/41) барои инсон истифода шудааст. Дар ҳадисҳои гуногун низ “мавло” яке аз номҳои Худо зикр шудааст: “Худо Мавлои мост.” (Бухорӣ, Ҷиҳод, 164 [3039]; Миғозӣ, 17 [4043])
Бинобар ин, ибораи “мавлона”, ки аз илова шудани замири “но” ба маънои “мо” ба калимаи “мавло” ҳосил мешавад, ҳам барои Худо, ҳам барои Паёмбар (с.а.с.) ва ҳам барои одамон истифода бурда мешавад.
Вақте барои Худо “Мавлона” гуфта мешавад, маънои “Парвардигори мо, соҳиби мо”; барои Паёмбар (с.а.с.) ё одамон бошад, маънои “дӯсти мо” ё “соҳиби мо” дар назар аст.
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.