Тахник – ин амалест, ки пеш аз шир додани кӯдаки навзод, даҳони ӯро бо хурмо ё ягон ширинии дигар молидан лозим аст. Ин суннатест, ки аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба мо расидааст.
Абӯ Мӯсо ал-Ашъарӣ (рози Аллоҳ аз ӯ бод) вақте ки писараш таваллуд шуд, ӯро назди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бурд. Паёмбари гиромӣ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) номи ӯро Иброҳим гузоштанд, бо хурмо даҳонашро молиданд, баракат хостанд ва дуо карданд. Дар як ҳадиси дигар омадааст, ки вақте писари Абӯ Талҳа (рози Аллоҳ аз ӯ бод) таваллуд шуд, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) чанд дона хурморо ҷабида, ба даҳони кӯдак гузошта, даҳонашро молиданд.
Ҳофиз ибни Ҳаҷар дар китоби «Фатҳул Барӣ» (9/588) менависад: «Тахник ин аст, ки чизеро ҷабида, ба даҳони кӯдак гузошта, даҳонашро моланд. Мақсад аз ин амал қавӣ кардани мушакҳои даҳони кӯдак ва омода кардани ӯ ба ширхӯрӣ ва хӯрдан аст. Беҳтарин чиз барои тахник хурмо мебошад. Агар хурмо набошад, бо ягон ширинии дигар даҳонашро моланд. Аз шириниҳо асал беҳтар аст», – гуфтааст.
Имрӯз, ки илму техника тараққӣ кардааст, баъзе ҷиҳатҳои илмии суннати Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) низ равшан мегарданд. Табибон мегӯянд, ки кӯдак, махсусан агар пеш аз мӯҳлат таваллуд шуда бошад, ба глюкоза ниёз дорад. Агар ин ниёз қонеъ нашавад, кӯдак шир намехӯрад,成унаш суст мешавад, майнааш осеб мебинад ва ба дигар бемориҳо гирифтор мешавад. Бо тахник кардан бо хурмо ё ширинии дигар, ин камбуди глюкоза ҷуброн мешавад, зеро хурмо аз глюкоза бой аст.
Ҳамчунин, чунон ки дар ҳадисҳои боло омадааст, саҳобаҳо тахникро ба Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) месупориданд. Дар ин ҷо баракат гирифтан низ ҳаст. Чунончи, тибқи ривояти Анас ибни Молик (рози Аллоҳ аз ӯ бод), вақте Умму Салим фарзанд таваллуд кард, гуфт: «Эй Анас! То ин кӯдакро назди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бурда, тахник накунӣ, ба ӯ чизе нахӯронед». Имоми Нававӣ дар шарҳи ин ҳадис мегӯяд: «Вақте кӯдак таваллуд мешавад, хуб аст, ки ӯро назди шахсони солеҳу обрӯманд бурда, бо хурмо даҳонашро моланд» (Шарҳи Нававӣ ала Муслим 14/100).
Инчунин, дар миёни мардуми мо низ одатест, ки даҳони кӯдакро ба шахсони бузург, пирон ё қаҳрамонҳо молиданро нек мешуморанд. Ин анъанаи қадимии мо низ аслан ба ҳамин суннати исломӣ бармегардад. Мақсад ин аст, ки кӯдак дар оянда мисли он шахсони некӯном ва намунавӣ шавад.
Мадет ҚУРМАШУЛӢ,
Мутахассиси бахши шариат ва фатвои КМДБ
Маҷаллаи «Имон», №2, соли 2024
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.