Вақти намозҲадисе бо маънои «Ҳатто агар аз Чин бошад ҳам, илм биомӯз» дар байни мардум хеле машҳур аст. Баъзе муҳаддисон ин ҳадисро заиф гуфтаанд, баъзеи дигар онро «асос надорад, сохта шудааст» арзёбӣ кардаанд.
Гарчанде дар матн ва силсилаи ровиёни ин ҳадис миёни муҳаддисон чунин назарҳо вуҷуд дошта бошанд ҳам, маънояш дуруст аст. Зеро ҷустуҷӯи илм бар ҳар як марду зани мусалмон фарз аст. Дар Қуръони Карим ва ҳамчунин дар ҳадисҳои Паёмбари мо (ба ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод) ба ҷустуҷӯи илм аҳамияти махсус дода шудааст.
Аввалин ояти Қуръон низ бо фармони «Бихон!» омада, мардумро ба омӯхтани илм даъват мекунад.
Паёмбари мо (ба ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод) фармудаанд:
«Омӯхтани илм бар ҳар як марду зани мусалмон фарз аст», – гуфта, таъкид кардаанд, ки ҷустуҷӯи илм ба занон низ дахл дорад.
Дар шариати мо, чун илм инсонро ба некии дунё ва охират мерасонад, ба омӯхтани илм аҳамияти махсус дода шудааст. Аммо ибораи «Ҳатто агар аз Чин бошад ҳам, илм биомӯз» далели бартарии Чин ё мардуми он нест. Зеро Чин дар он замон аз сарзамини арабҳо хеле дур буд. Аз ин рӯ, ин сухан маънои онро дорад, ки «ҳатто агар илм дар ҷои хеле дур, мисли Чин бошад ҳам, онро биомӯзед». Чунин хабарҳоро қатъӣ наметавон ба Паёмбар (ба ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод) нисбат дод. Зеро гуфтан, ки Паёмбар чизеро гуфтааст, дар ҳоле ки ӯ нагуфтааст, гуноҳи бузург аст.
Медет ҚУРМАШУЛӢ
Маҷаллаи «Имон», №5, соли 2024
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.