Мусофир намозро чӣ гуна мехонад?

Дар Қуръони Карим омадааст:

«Ҳангоми сафар карданатон дар рӯи замин, бар шумо гуноҳе нест, ки намозро кӯтоҳ кунед» ("Нисо", ояти 101).

Анас ибни Молик (разияллоҳу анҳу) яке аз сафарҳояшро чунин нақл мекунад:

«Мо бо Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи васаллам) аз Мадина ба Макка рафтем. То вақте ки ба Мадина баргаштем, он ҳазрат намозҳоро ду ракъатӣ мехонданд. Ман пурсидам: "Дар Макка чанд рӯз мондед?" Гуфтанд: "Мо дар он ҷо даҳ рӯз мондем" (Бухорӣ, Муслим).

Шахсе, ки ба сафар мебарояд, аз лаҳзаи берун шудан аз маҳалли зисташ то бозгашт ба хонааш, инчунин агар қасд дошта бошад, ки дар ҷое то 15 рӯз бимонад, тибқи шариат мусофир ҳисобида мешавад. Масофаи дур дар шариат ба роҳравии миёнаи се рӯза баробар аст. Агар бо роҳи ҳамвор ҳисоб кунем, се рӯзи роҳ тақрибан 90 километр мешавад (Ҳошияи Ибни Обидин, 2/133). Дар роҳҳои кӯҳӣ ё обӣ ин масофа тағйир меёбад. Агар ин масофаро бо қатора ё ҳавопаймо тай кунад ҳам, дар он ҷо мусофир ҳисоб меёбад.

Агар мусофир ният кунад, ки дар ҷое 15 рӯз ё бештар мемонад, аз ҳамон лаҳза ҳукми муқимро мегирад, вале агар то гузаштани 15 рӯз боз ба сафар барояд, боз мусофир мешавад. Агар аввал нияти 15 рӯзро надошта бошад, вале корҳояш тамом нашавад ё интизори хабаре бошад ва маҷбур шавад 15 рӯз дар он ҷо бимонад, ҳукми мусофирро нигоҳ медорад.

Шахсе, ки дар ду шаҳр хона дорад, ҳар гоҳ ба яке аз онҳо равад, ҳукми мусофир аз ӯ соқит мешавад. Агар байни ин ду шаҳр масофа зиёд бошад, то расидан ба хонааш дар роҳ мусофир мемонад.

Барои мусофир се ҳукм аст:

• Фарзи намозҳои пешин, аср ва хуфтанро кӯтоҳ карда, ду ракъатӣ хондан — воҷиб аст;

• То се шабонарӯз метавонад масҳ бар мӯза кунад;

• Агар сафар ба моҳи Рамазон рост ояд, метавонад рӯза нагирад ва онро баъдтар қазо кунад.

Мусофир намозҳои суннати чор ракъатӣ, намози мағриб (се ракъат) ва витрро кӯтоҳ намекунад, балки пурра мехонад.

Агар мусофир дар намози чор ракъатӣ имом шавад, ду ракъат мехонад ва салом медиҳад. Муқимон, ки пушти ӯ намоз мехонанд, ду ракъати боқимондаро худашон мехонанд. Агар муқим имом бошад, мусофирон низ намозро пурра мехонанд.

Мусофир агар пеш аз сафар намози чор ракъатии қазо дошта бошад, онро дар сафар пурра мехонад. Агар намоз дар сафар қазо шавад, пас аз бозгашт ба муқимӣ, онро кӯтоҳ, яъне ду ракъат мехонад.

Ҳасан АМАНҚУЛ,

Рӯзномаи «Мунара», №21, соли 2021