Вақти намозЗуҳри охир маънои намози охирини пешинро дорад. Баъзе донишмандони исломӣ, бо таваҷҷуҳ ба эҳтимоли ботил будани намози ҷумъа дар масҷидҳое, ки ғайр аз аввалин масҷид дар як маҳал хонда мешавад, ба эҳтиёт хондани намози пешини ҳамон рӯзро тавсия додаанд. Ин намоз, ки бо номи зуҳри охир хонда мешавад, ба намози ҷумъа дохил нест. Дар ривоятҳое, ки аз Паёмбар (с) ва даврони аввал расидаанд, намозе бо ин ном вуҷуд надорад.
Зуҳри охир дар натиҷаи густариши сарзаминҳои исломӣ ва афзоиши аҳолӣ дар шаҳрҳо, ки хондани намози ҷумъа мисли даврони Паёмбар (с) танҳо дар як масҷид имконнопазир гардид ва зарурати хондани ҷумъа дар чанд масҷид пеш омад, матраҳ шудааст. Далели он ин аст, ки эҳтимол меравад танҳо аввалин намози ҷумъа, ки хонда мешавад, саҳеҳ бошад ва намозҳое, ки дар масҷидҳои дигар хонда мешаванд, ботил бошанд. Барои раҳоӣ аз ин шубҳа, баъзе уламоро мувофиқ дидаанд, ки дар вақти ҷумъа, бо нияти эҳтиёт, намози пешини охирин, яъне «охирин намози пешин, ки вақти он расидааст, вале хонда нашудааст», ба шакли чор ракъат хонда шавад. (Ибн Обидин, Раддул-муҳтор, 2/145-147; Қарофӣ, аз-Заҳира, 2/354-355; Ибн Қудама, ал-Муғнӣ, 2/248; Ширбини, Муғнил-муҳтоҷ, 1/544-545)
Гарчанде хондани намози ҷумъа дар як масҷид ба маънои аслии ҷумъа мувофиқ аст, дар шаҳрҳои серодам ин имконнопазир мебошад. Ба ҳар ҳол, тибқи ақидаи асосии мазҳаби ҳанафӣ, бе ягон маҳдудият, дар як шаҳр дар чанд масҷид намози ҷумъа хонда мешавад. (Ибн Обидин, Раддул-муҳтор, 2/145-146) Ҳамчунин, вақте Имом Шофеӣ ба Бағдод рафт, дид, ки намози ҷумъа дар чанд ҷой хонда мешавад ва ба ин мухолифат накард. (Нававӣ, ал-Маҷмуъ, 4/585; Ширбини, Муғнил-муҳтоҷ, 1/544) Бинобар ин, ҳар намози ҷумъа, ки дар ҳар масҷид хонда мешавад, алоҳида саҳеҳ аст ва фарқе байни онҳо нест ва барои касоне, ки намози ҷумъа хондаанд, хондани зуҳри охир (намози охирини пешин) лозим нест.
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.