Дар ҳақиқат, қироати Қуръон як ибодати бузург ва беҳтарин зикр аст. Зеро бо қироати Қуръон имон қавӣ мешавад. Аҷру савоби он чунон зиёд аст, ки танҳо Аллоҳ Таъоло медонад.
Дар ҳадисе, ки аз Абдуллоҳ ибни Масъуд (розиаллоҳу анҳу) ривоят шудааст, Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи васаллам) фармудаанд: «Ҳар кас як ҳарф аз Китоби Аллоҳро бихонад, барои ӯ як савоб аст. Ва ҳар як савоб ба даҳ савоб баробар аст. Ман намегӯям, ки "Алиф, Лом, Мим" як ҳарф аст, балки "Алиф" як ҳарф, "Лом" як ҳарф ва "Мим" як ҳарф аст» (Тирмизӣ).
Фарва ибни Науфал ал-Ашҷаъӣ (розиаллоҳу анҳу) мегӯяд: «Ман ҳамсояи Хаббоб ибни Арат будам. Рӯзе баъд аз намоз аз масҷид баромадем, ӯ дасти маро гирифт ва гуфт: "Эй бандаи Худо! Кӯшиш кун, ки ба Худо наздик шавӣ! Ҳаргиз бо чизе беҳтар аз каломи Ӯ (Қуръон) ба Ӯ наздик шуда наметавонӣ"» (Ҳоким).
Қироати Қуръон аз тасбеҳ, таҳмид, таҳлил ва такбир беҳтар аст. Бартарии қироати Қуръон дар моҳи Рамазон боз ҳам равшантар мешавад, зеро Қуръон дар ҳамин моҳ нозил шудааст. Аммо агар якчанд нафар Қуръонро ба қисматҳо ҷудо карда, ҳар кадом як ё ду ҷузъ бихонанд ва Қуръонро пурра хатм кунанд, савобаш ба ҳамаи онҳо баробар навишта мешавад? Яъне, ҳамаи онҳо мисли он ки Қуръонро пурра хонда бошанд, ҳисоб меёбанд ё ҳар кас ба андозаи қироати худ савоб мегирад?
Одатан, Қуръонро ҳар кас алоҳида мехонад ё як нафар мехонад ва дигарон гӯш мекунанд. Дар ҳадисе аз Абӯ Ҳурайра (розиаллоҳу анҳу) омадааст, ки Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи васаллам) фармудаанд:
«Ҳар гоҳ гурӯҳе дар яке аз хонаҳои Худо ҷамъ шаванд ва Китоби Аллоҳро бихонанд ва ба якдигар омӯзанд, бар онҳо оромиш нозил мешавад, раҳмат фаро мегирад, фариштагон онҳоро иҳота мекунанд ва Аллоҳ онҳоро дар назди касоне, ки назди Ӯянд, ёд мекунад» (Муслим).
Ҷамъ шудан ва якҷоя қироат кардани Қуръон амали нек ва савобнок аст. Ҳам ба қироаткунанда ва ҳам ба гӯшкунанда савоб навишта мешавад. Паёмбари гиромӣ (саллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳам мехонданд ва ҳам гӯш мекарданд. Аллоҳ Таъоло фармудааст:
«Қуръонро бо оҳанги зебо ва равшан бихон» («Муззаммил» 4), «Вақте оятҳои он бар онҳо хонда мешавад, имонашон бештар мешавад ва ба Парвардигорашон таваккул мекунанд» («Анфол» 2).
Пас, якчанд нафар якҷоя Қуръонро пурра хондан – амали савоб ва одати нек аст ва ин хатми Қуръон ҳисоб меёбад. Аммо ҳар кас ба андозаи қироати худ савоб мегирад. Чунки агар 30 нафар як рӯз рӯза доранд, ба ҳар кадом савоби 30 рӯз рӯза навишта намешавад. Ё агар 20 нафар ду ракаатӣ намоз хонанд, ҳамаи онҳо мисли он ки 20 ракаат намоз хонда бошанд, ҳисоб намешаванд. Бинобар ин, агар касе мехоҳад савоби пурраи хатми Қуръонро гирад, бояд худ онро пурра бихонад. Ҳамчунин, як ё якчанд нафар метавонанд Қуръонро пурра хонда, савобашро ба марҳумон бахшанд.
Ҳасан АМАНҚУЛ
Рӯзномаи «Мунара», №8, соли 2021
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.