Оё ҷашн гирифтани Мавлуд ҷоиз аст?

Мавлуд – маросими ёдбуди рӯзи таваллуди Паёмбари мо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мебошад. Ин ҷашн мувофиқи тақвими ҳиҷрӣ ба рӯзи 12-уми моҳи Рабиъу-л-аввал рост меояд ва онро метавон як моҳ пурра таҷлил кард. Дар ин маросим порчаҳо аз мавлуди шариф, салавот ва дуоҳо хонда мешаванд. Дар мавлуд ҳамчунин аз зиндагинома, ахлоқ ва одоби Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мавъизаҳо гуфта мешавад. Аз ин рӯ, таҷлили мавлуди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мустаҳаб шуморида мешавад.

Дар ривояти Ибни Аббос омадааст: «Ҳангоме ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба Мадина омад, дид, ки яҳудиён рӯзи Ошуро рӯза мегиранд. Аз онҳо пурсид: "Чаро дар ин рӯз рӯза мегиред?" Гуфтанд: "Ин рӯзи бузургест, ки Худо Фиръавнро ғарқ кард ва Мусоро наҷот дод. Мо ба шукронаи ин рӯза мегирем." Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) низ дар ин рӯз рӯза гирифт ва дигаронро низ ба рӯза фармуд» [1].

Шукронаи Худо бо ибодатҳое чун рӯза, садақа, қироати Қуръон ва амсоли инҳо анҷом дода мешавад. Паёмбари Худо Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) – бузургтарин неъмати Парвардигор барои махлуқот аст. Зеро тавассути Ӯ Ислом, имон, башорати биҳишт ва наҷот аз оташи дӯзах омад. Изҳори шодӣ аз таваллуди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), таъом додан ба фақирон, мавъиза ва насиҳат – ҳамаи ин амалҳоеанд, ки ба ризоияти Худо мерасонанд. Худованд дар Қуръон фармудааст:

لَقَدْ مَنَّ اللهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

«Худо ба мӯъминон неъмат дод, ки аз миёни худи онҳо пайғамбаре фиристод, ки оятҳои Ӯро бар онҳо мехонад, онҳоро пок месозад ва Китобу ҳикмат меомӯзонад, ҳарчанд пеш аз он дар гумроҳии ошкор буданд» [2].

Ҳамчунин, Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) рӯзи таваллуди худро бузург шуморида, шукронашро бо рӯза изҳор мекард. Дар ҳадиси Абу Қатода омадааст:

«Вақте аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) дар бораи рӯзаи рӯзи душанбе пурсиданд, гуфт: "Дар ҳамин рӯз ман таваллуд шудам ва дар ҳамин рӯз ба ман ваҳй нозил шуд" [3].

Уламо бо истинод ба ҳадисҳои зикршуда ба ин натиҷа расидаанд, ки таҷлили мавлуд ҷоиз аст [4].

Гуфтори баъзеҳо, ки мавлудро бидъат шуморида, мегӯянд, ки салаф (саҳоба, тобеъин ва пайравони онҳо) ин амалро анҷом надодаанд, далели мамнуъ будани он нест. Зеро худи Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) амале, ки ба хайр даъват мекунад, "суннат" номида, барои анҷомдиҳандаи он савоб ваъда кардааст. Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудааст:

«Ҳар касе дар Ислом "суннати ҳасана" (равиши нек) бигузорад, барои ӯ савоби он амал ва савоби ҳамаи онҳое, ки баъд аз ӯ онро анҷом медиҳанд, навишта мешавад. Ва ҳар касе дар Ислом роҳи бад бигузорад, барои ӯ гуноҳи он ва гуноҳи ҳамаи онҳое, ки баъд аз ӯ онро анҷом медиҳанд, навишта мешавад» [5].

Мафҳуми «суннати ҳасана» дар ин ҳадис ҳамаи амалҳои некеро, ки мухолифи усули шариат нестанд, дар бар мегирад. Аз ҷумла, ҷамъ кардани мардум барои намози таравеҳ аз ҷониби Умар (р.а), ҷамъоварии Қуръон аз ҷониби Усмон ибни Аффон (р.а), илова кардани азони дуюм дар намози ҷумъа ва ғайра.

Таҷлили мавлудро Ибн Ҳажар Асқалонӣ, Ҳофиз Суюти, Абдуллоҳ ибни ал-Ҳаҷҷ, Ҳофиз Саҳавӣ, Ҳофиз Қасталонӣ, Ҳофиз Ибн аш-Шама, Ибн Ҳажар Ҳайтамӣ ва дигар уламои машҳури шарқ ва ғарб ҷонибдорӣ кардаанд[6]. Аз ин рӯ, таҷлили мавлуди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) мухолифи шариат нест.

Бауыржан Абдуалиев

Шуъбаи шариат ва фатво

• [1] Бухорӣ, Муслим.

• [2] Сураи Оли Имрон, ояти 164.

• [3] Муслим, №1162.

• [4] Ибн Раҷаб Ҳанбалӣ, Латоъифу-л-маъориф фима ли мавосими-л-ам минал-вазоиф, 98. Алӣ Ҷумъа, Ал-Баян, 169-174.

• [5] Муслим, №1017.

• [6] Ас-Суюти, ал-Ҳави ли-л-фатаво, 1/181-189. Мулло Алӣ Қорӣ, ал-Мавруд ар-Равӣ, 307. Ал-Қасталонӣ, ал-Мавоҳибу-л-Ладуния, 1/148. Ибн аш-Шама, ал-Баис аля инкори-л-бидъа, 1/23-24. Ал-Ҳайтамӣ, ал-Фатаво ал-Ҳадисия, 202.