Оё барои намоз нахондан узр вуҷуд дорад?

Тавре маълум аст, намоз муҳимтарин ибодатест, ки дини мо иҷрои онро амр кардааст. Пас аз калимаи шаҳодат, аввалин поя аз панҷ пояи Ислом мебошад, ки бинои Ислом бар он устувор аст. Бар ҳар як мусалмони оқил ва ба синни булуғ расида фарз аст, ки намоз хонад. Агар бе узри шаръии иҷозатдода, ки тарк кардан ё ба таъхир андохтанро ҷоиз кунад, намоз дар вақти худ хонда нашавад ва қазо шавад, ин гуноҳ аст. Намозро танҳо бо вуҷуди узри шаръӣ, мисли хоб мондан, фаромӯш кардан ё беморие, ки ҳатто бо ишораи сар хонда наметавонад, ба қазо гузоштан мумкин аст. Паёмбари Акрам (с.а.с.) фармудаанд: “Агар яке аз шумо хоб монад ё фаромӯш кунад ва намозро дар вақти худ нахонад, пас вақте ки ба ёд меорад, онро бихонад.” (Муслим, Масоҷид, 316 [684]; инчунин ниг. Бухорӣ, Мавоқиту-с-салот, 37 [597])

Бисёр машғул будан, барои таъмини рӯзии аъзои оила кор кардан ё сафар кардан, ба таъхир андохтани намозро узр намешуморанд. Дар Қуръони Карим чунин омадааст: “Мардоне ҳастанд, ки на тиҷорат ва на хариду фурӯш онҳоро аз ёди Худо, адои дурусти намоз ва додани закот боз намедорад. Онҳо аз рӯзе метарсанд, ки дилҳо ва чашмҳо аз ваҳм бармегарданд.” (ан-Нур, 24/37)

Корфармо ё шахсе, ки масъулият дорад, бояд барои кормандон ва коргарони худ, ки мехоҳанд намоз хонанд, имконияти хондани намози ҷумъа ва панҷ вақт намозро фароҳам оварад. Аммо барои он ки кори корманд халал наёбад ва интизоми корӣ нигоҳ дошта шавад, хуб аст, ки корманд аз корфармо ё роҳбари худ иҷозат гирад. Агар иҷозат дода нашавад ҳам, намозе, ки хонда мешавад, дуруст аст. Барои шахсе, ки дар ҷое кор мекунад, ки имкони намоз хондан надорад, хуб аст, ки ҷое ҷустуҷӯ кунад, ки ин имкониятро дошта бошад.

Агар кормандон бо вуҷуди ҷустуҷӯ имконияти дигар пайдо накунанд, метавонанд намозҳои пешин ва асрро ё асрро барвақт дар вақти пешин ё пешинро дертар дар вақти аср, инчунин намозҳои шом ва хуфтанро дар вақти хуфтан ё хуфтанро дар вақти шом (бо ҳам ҷамъ карда) бихонанд. Аммо бояд фаромӯш накунанд, ки ин танҳо ҳукми зарурат дорад.

Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu