Вақти намозАллоҳ Таоло дар Қуръон мефармояд:
«Рӯзаи фарз танҳо дар рӯзҳои муайян ва шуморда шудааст. Агар касе аз шумо бемор шавад ё дар сафар бошад ва рӯза дошта натавонад, пас он рӯзҳоро дар вақти дигар рӯза гирад. Касоне, ки ба сахтӣ рӯза мегиранд (яъне пиронсолон ва беморони музмин, ки шифо ёфтанашон умед нест), барои ҳар рӯзе, ки рӯза нагирифтаанд, фидя диҳанд: яъне як мискинро бо ду бор хӯрок (ё маблағи онро) таъмин кунанд» ( Сураи «Бақара», ояти 184 ).
Агар бемории шахсе муваққатӣ бошад ва рӯза гирифтан барояш душвор шавад, пас баъд аз моҳи Рамазон рӯзҳои аз дастрафтаро қазо мекунад. Қазои рӯзаҳоро пай дар пай гирифтан шарт нест, метавонад ҷудо ҷудо ё якбора гирад. Агар то моҳи Рамазони оянда қазоро анҷом дода натавонад, пас баъд аз он низ қазо кардан ҷоиз аст.
Аммо шахсоне, ки ба бемориҳои музмин чун сил, саратон, диабети қанд, захми меъда, бемориҳои нафаскашӣ ва дил (астма) гирифторанд ва умеди шифо надоранд, инчунин пиронсолоне, ки қуввати рӯза гирифтан надоранд, рӯза гирифтан барояшон воҷиб нест. Ин гуна афрод барои ҳар рӯзе, ки рӯза нагирифтаанд, фидя медиҳанд.
Фидя — ин таъмини як мискин бо ду бор хӯроки миёна (субҳ ва шом) мебошад. Имсол маблағи фидя 2500 танга муайян шудааст. Агар имкони пардохти фидя надошта бошад, аз он озод мешавад ва аз Аллоҳ бахшиш мехоҳад. Агар баъдан шифо ёбад ё қувват пайдо кунад, фидяи додааш беэътибор мешавад («Ал-фатово ал-ҳиндия», 1/227), яъне рӯзаҳои қазошударо адо мекунад.
Агар шахс то вафот қазои рӯзаҳои Рамазонро адо карда натавонад, васият мекунад, ки аз молаш фидя диҳанд. Ин маблағ аз сеяки мероси марҳум дода мешавад («Ал-муфассал фи ал-фиқа ал-ҳанафӣ», 286). Фидя ба фақирон, ниёзмандон ва шахсони муҳтоҷ дода мешавад.
Таҳия: Ҳасан АМАНҚУЛ
Рӯзномаи «Мунара», №7, соли 2021
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.