Оё дар оила агар зан "талоқ" диҳад, қабул мешавад?

Дар зиндагии оилавии зану шавҳар, талоқ додани зан қабул намешавад. Зеро дар ислом ҳуқуқи талоқ додан танҳо ба мард дода шудааст [1]. Худованд дар Қуръон мефармояд:

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ

"Эй Паёмбар! Вақте ки занонатонро талоқ медиҳед, пас онҳоро дар муҳлати муайян ҷудо кунед" [2].

Паёмбари Худо (бар ӯ салавоту салом) фармудаанд: "Ҳаққи талоқ додан дар дасти мард аст" [3]. Ин далелҳои шаръӣ нишон медиҳанд, ки ҳуқуқи талоқ додан ба мард тааллуқ дорад ва дигарон наметавонанд талоқ диҳанд. Танҳо дар ҳолате, ки мард ин ҳуқуқро ба намоянда, вакил ё худи зан вогузор кунад, дигарон метавонанд онро иҷро намоянд [4].

Аммо зан метавонад дар асоси сабабҳои зерин ба қозӣ муроҷиат карда, ҷудоӣ талаб намояд:

• Агар шавҳар нотавон бошад ва вазифаи мардиро иҷро карда натавонад;

• Агар шавҳар девона ё гирифтори бемории рӯҳӣ бошад;

• Агар ба бемории алафас, СПИД ва монанди инҳо мубтало шавад;

• Агар шавҳар нафақа надиҳад;

• Агар шавҳар хонаашро тарк карда равад;

• Агар шавҳар ба зан зӯроварӣ кунад, масалан, ба дараҷае бизанад, ки осор бимонад;

• Агар қозӣ ба зану шавҳар лаънат хонданро иҷозат диҳад; яъне, вақте ки шавҳар занро ба зино муттаҳам кунад ё гӯяд, ки "ин фарзанд аз ман нест" ва масъала ба қозӣ расад, қозӣ онҳоро ба лаънат хондан водор мекунад ва ҷудо мекунад [5].

Дар чунин ҳолатҳо, қозӣ пас аз санҷиши далелҳо, қарор мебарорад ва байни онҳо ҷудоӣ мекунад.

[1] Ваҳбату аз-Зуҳайлӣ, «ал-Фиқҳ ал-исломӣ ва адиллатуҳу», 7/349.

[2] «Талоқ» сура, ояти 1.

[3] Найлу ал-автор, 6/138.

[4] Донишгоҳи Ал-Азҳар, факултаи «Шариат ва ҳуқуқ», «ал-Аҳволу аш-шахсия фи аш-шариати ал-исломия», 136-137. «ал-Муҳзиб», 2/81.

[5] Муҳаммад Абу Заҳра, «ал-Аҳволу аш-шахсия», 345-348. Алӣ Ҷумъа, «ал-Калиму ат-тайиб – фатвоҳои асрӣ», 2/277.