Вақти намозАллоҳ Таоло дар Қуръон мефармояд:
«(Садақа дода) худро покиза мекунад ва номи Парвардигорашро ёд мекунад ва намоз мехонад, бешак, муродашро меёбад», – гуфта шудааст («Аъло» сура, оятҳои 14-15).
Аз Касир ибни Абдуллоҳ, аз падараш, аз бобояш ривоят шудааст, ки: «Вақте аз Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи васаллам) дар бораи ин оят пурсиданд, Ӯ гуфт: «Ин оят дар бораи фитри садақа нозил шудааст».
Расули Аллоҳ (саллаллоҳу алайҳи васаллам) фитри садақаро барои пок кардани рӯзадориён аз суханҳои бад ва кирдорҳои нохуш ва барои таъмини ғизои фақирон воҷиб гардонид.
«Ҳар кӣ онро (пеш аз намози ид) диҳад, он садақаи воҷиб аст, ва ҳар кӣ баъд аз намоз диҳад, танҳо садақаи оддӣ ҳисоб мешавад» ( Абу Довуд, Ибни Можа ).
Дар мазҳаби ҳанафӣ фитри садақа баробар ба ду кило гандум (ё орд, талқан ва ғайра) ё мавиз, ё чор кило хурмо ё ҷав ҳисоб мешавад. Аммо ба ҷои маҳсулоти ғизоӣ додани арзиши пулӣ барои фитри садақа авлотар аст («Ал-фатово ал-ҳиндия», 1/210-211).
Имрӯзҳо худи гандум не, балки орд, талқан ва маҳсулоти он бештар истифода мешавад. Аз ин рӯ, Раёсати мусалмонони Қазоқистон фитри садақаро бо орд ҳисоб мекунад. Масалан, соли 2021 ҳаҷми фитр 420 танга муайян шуд. Ин миқдор бар асоси нархи миёнаи ду кило орд ҳисоб шудааст. Нархи орд тибқи маълумоти намояндагиҳои шаҳрӣ ва вилоятии Раёсат муайян гардидааст.
Шахсе, ки дороии зиёдатӣ надорад ва молу мулкаш ба нисоб намерасад, ба додани фитри садақа вазифадор нест, вале агар барои савоб диҳад, ихтиёрӣ аст. Беҳтар аст садақаро ба шахсе диҳанд, ки нисбат ба худ ниёзмандтар аст. Барои шахсони фавтида ва кӯдаки дар шиками модар фитри садақа дода намешавад.
Таҳиякунанда: Ҳасан АМАНҚУЛ
Рӯзномаи «Мунара», №7, соли 2021
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.