Вақти намозПайғамбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба занони мусалмон иҷозат додаанд, ки намозҳои фарзро дар масҷид бо ҷамоат хонанд. Аммо шариат барои ин шартҳоеро муқаррар кардааст. Аз ҷумла, зан ҳангоми рафтан ба масҷид набояд бо мардон омехта шавад ва набояд атр истифода барад.
Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд: «Бандагони Худоро — занонро аз масҷидҳои Худо манъ накунед. Аммо вақте ба масҷид мераванд, набояд атр зананд» (Абу Довуд). Дар ин ҳадис таъкид шудааст, ки занонро аз рафтан ба намози ҷамоат манъ накунед, вале онҳоро аз ҳар амале, ки таваҷҷуҳи мардони бегона (намахрам)-ро ҷалб мекунад, бояд боздошт.
Пас аз вафоти Пайғамбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), дар давраи халифаи Умар (разияллоҳу анҳу) ба занон рафтан ба масҷид манъ шуд. Ягон саҳобии бузург, ки дар он замон зиндагӣ мекард, ба ин қарори Умар мухолифат накард. Вақте баъзе занон назди модари мӯъминон Ойша (разияллоҳу анҳо) рафта, шикоят карданд: «Дар замони Пайғамбар чизе манъ набуд, имрӯз бошад манъ шудааст», Ойша (разияллоҳу анҳо) чунин посух доданд: «Агар Пайғамбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳолати занони имрӯзаро медиданд, мисли он ки занони Бани Исроил аз масҷид манъ шуданд, онҳоро низ ҳатман манъ мекарданд» (Бухорӣ, Муслим).
Ба занони Бани Исроил дар як давра иҷозат дода шуда буд, ки ба ибодатгоҳ раванд, аммо баъд аз он ки амалҳое, мисли омехташавӣ бо мардон ва дигар корҳое, ки мухолифи шариат буданд, пайдо шуданд, ба онҳо рафтан ба ибодатгоҳ манъ шуд.
Пайғамбари акрам (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд: «Намозе, ки зан дар ҳавлӣ мехонад, аз намозе, ки дар хона мехонад, беҳтар аст. Намозе, ки дар хона мехонад, аз намозе, ки дар утоқи шахсии худ мехонад, камтар аст» (Абу Довуд, Баззор). Яъне ҳар қадаре ки зан намозро дар ҷое, ки чашми бегона ба ӯ намеафтад, бихонад, ҳамон қадар савобаш бештар аст. Зеро агар зан дар ҷое, ки мардони намахрам мебинанд, намоз хонад, мумкин аст ба корҳои мухолифи шариат роҳ кушода шавад.
Мулло Алӣ Қорӣ (раҳимаҳуллоҳ) ин масъаларо ҳамаҷониба таҳқиқ карда, чунин хулоса баровардаанд: «Ҳукм бар он аст, ки на танҳо ба духтарони ҷавон, балки ба занони пир низ барои хондани ҳама намозҳо ба масҷид рафтан манъ аст» (Фатҳу боб ал-ғиноя, 1/413). Яъне дар мазҳаби ҳанафӣ, ҳам ҷавон ва ҳам пирзанон иштирок дар намозҳои ҷамоат, инчунин рафтан ба намози ҷумъа ва ид, мақбул нест.
Аммо ҳангоми сафари ҳаҷ ва умра, занон метавонанд бо маҳрами худ дар намозҳои ҷамоат иштирок кунанд. Ин ба хусусияти ду макони муқаддас вобаста аст. Ҳамчунин, агар аз дигар кишвар ё минтақа омада бошанд ва ҷои муносиб барои намоз хондан дар ғайр аз масҷид набошад, ё агар дар он шаҳр бошанд ва агар ба хона раванд, вақти намоз мегузарад, метавонанд дар масҷид намоз хонанд, ба шарте ки бо мардон омехта нашаванд. Дар дигар ҳолатҳо, беҳтар аст, ки занон намозро дар хона хонанд.
Ҳасан АМАНҚУЛ
« Мунара » рӯзнома, №5, соли 2023
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.