Олимони исломӣ бо таваҷҷуҳ ба ҳадисҳои марбут ба ҷумъа ва ҳамчунин амалкарди Расули Худо (с.а.с.), рукнҳои аслии хутба ва шартҳои дурусти хутба ва одоби онро муайян кардаанд. (Касонӣ, Бадоъиъ, 1/263) Ҳадисҳое ҳастанд, ки гап заданро ҳангоми хутба аз ҷониби ҷамоат дуруст намедонанд. (Бухорӣ, Ҷумъа, 36 [934]; Муслим, Ҷумъа, 11 [851]; Муваттоъ, Ҷумъа, 6; Абу Довуд, Салот, 234 [1112]; Тирмизӣ, Ҷумъа, 368 [512]; Насоӣ, Ҷумъа, 22 [1401]) Ҳанафиҳо ва Шофеъӣҳо бо истинод ба ин ҳадисҳо гап заданро ҳангоми хутба макруҳ, ва Ҳанбалиҳо ва Моликӣҳо ҳаром донистаанд. (Касонӣ, Бадоъиъ, 1/263; Ширбини, Муғни ал-муҳтоҷ, 1/553) Аз тарафи дигар, олимони исломӣ бо таваҷҷуҳ ба амалкарди Расули Худо (с.а.с.) дуо кардан барои мӯъминон дар хутбаро мустаҳаб ё рукн донистаанд. (Касонӣ, Бадоъиъ, 1/263)
Бинобар ин, шунидани хутба, машғул нашудан ба корҳои дигар ва гап назадан дар ин вақт воҷиб аст. Аммо оромона салавот фиристодан ҳангоми зикри номи Паёмбар (с.а.с.) ва гуфтан «омин» ба дуои хатиб, чун сухан ҳисоб намешавад, иҷозат дода шудааст ва дар ин амалҳо мушкиле нест. (ниг. Касонӣ, Бадоъиъ, 1/264; Ибн Обидин, Раддул-муҳтор, 2/158-159)
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.