Аз нигоҳи вобастагӣ ба закот, қарзҳо ба се гурӯҳ ҷудо мешаванд:
Қарзи қавӣ: Инҳо қарзҳое мебошанд, ки ҳамчун пул дода шудаанд ё маблағи молҳои тиҷоратӣ мебошанд. Агар ин қарзҳо аз тарафи қарздор эътироф шаванд ё далели қатъӣ барои исботи қарз мавҷуд бошад, қарздеҳ бояд ҳар сол закоти онҳоро пардохт кунад. Агар закоти солҳои гузашта пардохт нашуда бошад, пас аз гирифтани қарз, закоти солҳои гузашта низ пардохт мешавад.
Қарзи миёна: Қарзе, ки аз даромади моле, ки барои фурӯш нест, ба вуҷуд меояд. Масалан, қарзи иҷораи хона. Дар ин навъи қарз низ қарзи закоти солҳои гузашта воҷиб мешавад. Аммо барои воҷиб шудани пардохти закот, қарздеҳ бояд ҳадди ақал ба миқдори нисоб қарзро ба даст орад.
Қарзи заиф: Қарзҳое чун васият, маҳр ва дият, ки арзиши молӣ надоранд. Зеро ин гуна қарзҳо аз ивази мол ба вуҷуд наомадаанд. Барои ин навъи қарзҳо пардохти закоти солҳои гузашта лозим нест. Пас аз гирифтани онҳо ва гузаштани як сол, закот дода мешавад. (Ибн Обидин, Раддул-муҳтор, 2/305; Муҳаммад Зиҳнӣ, Нимати Ислом, 739, 740)
Барои қарзҳое, ки инкор шудаанд ё эҳтимоли бозпас гирифтани онҳо вуҷуд надорад, қарздеҳ ҳар сол закот пардохт намекунад. Агар чунин қарзи умедбурида баъдтар пардохт шавад, пас аз гирифтани он ва гузаштани як сол, танҳо закоти ҳамон сол дода мешавад; барои солҳои гузашта закот лозим нест. (Марғинонӣ, ал-Ҳидоя, 1/96)
Сарчашма: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.