Йога мафҳуме аст, ки машқҳои равонӣ, маънавӣ ва ҷисмониро дар бар мегирад ва дар Ҳинди Қадим пайдо шудааст. Ҳадафи йога – ба даст овардани ҳамоҳангии ҷисму рӯҳ мебошад. Бо мустаҳкам кардани бадан, саломатӣ ва нерӯи рӯҳро такмил медиҳад.
Медитатсия дар ин ҷо ҳамчун ягона роҳи расидан ба хушбахтӣ пешниҳод мешавад. Йога ва медитатсия ҷузъи ҷудонашавандаи ҳиндуизм ва буддоизм мебошанд ва ҳамаи унсурҳои онҳо бо эътиқоди реинкарнатсия омехтаанд. Ин назария ба фаҳмиши ислом мухолиф аст. Дар китоби «Әл-йуға фи мизан әл-нақд әл-ғилми» чанд сабаб оварда шудааст, ки чаро машғул шудан бо йога дуруст нест.
Мухолифи эътиқоди динӣ. Зеро дар он ширк овардан ба Аллоҳ, яъне парастиши офтоб ва такрори номҳои он вуҷуд дорад.
«(Эй Муҳаммад!) Ман танҳо ба Аллоҳ ибодат кардан ва ба Ӯ ҳеҷ чизро шарик нагузоштанро амр ёфтаам. Ман танҳо ба Ӯ даъват мекунам ва ба Ӯ бозмегардам», – гуфта шудааст («Рағд» сура, ояти 36).
Дар ояти дигар омадааст: «Бешак, ба ту ва ба паёмбароне, ки пеш аз ту омадаанд, ваҳй шудааст: «Агар ба Аллоҳ касеро шарик гардонӣ, тамоми аъмоли некат барбод меравад ва бешубҳа, аз зиёнкорон хоҳӣ шуд», – гуфта шудааст («Зумар» сура, ояти 65).
Пайравӣ ба бутпарастон.
Паёмбари мо (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод): «Ҳар кӣ ба як қавм монанд шавад (ё ба онҳо пайравӣ кунад), пас ӯ аз онҳо мебошад», – гуфтааст (Аҳмад, Абу Довуд, Табаронӣ).
Баъзе машқҳо, мисли нишастани ғайримуқаррарӣ ва номутобиқ, муддати тӯлонӣ дар зери офтоб истодан, ба офтоб нигоҳ кардан ва ғайра, ба саломатии инсон ва рӯҳияш зарар мерасонанд.
Паёмбари мо (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод): «Ба худ ва дигарон зарар расондан ҷоиз нест», – гуфтааст (Аҳмад, Ибни Можа).
Вақтро беҳуда мегузаронад. Инчунин дар ин дунё зарар ва хасорат, дар охират бошад, ноумедӣ ва бадбахтӣ меорад.
Паёмбари мо (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бод): «Одам то он даме ки аз чор чиз пурсида нашавад, аз ҷояш намегузарад: умраш ва чӣ гуна гузаронидани он, дониши худ ва чӣ гуна истифода бурдани он, молу мулкаш ва аз куҷо ба даст овардану чӣ гуна сарф кардани он, ҷисмаш ва чӣ гуна нигоҳубин кардани он», – гуфтааст (Тирмизӣ).
Аммо бо шарти он ки амалҳои манъшударо анҷом надиҳад, машғул шудан бо йога ҳамчун варзиш аз нигоҳи шариат ҷоиз аст. Бо вуҷуди ин, мусалмоне, ки мехоҳад бо йога саломатии ҷисму рӯҳашро нигоҳ дорад, бояд бидонад, ки ибодатҳои исломӣ ба маротиб афзалтаранд. Зеро намоз, зикр, рӯза ва дигар ибодатҳо ба бадан саломатӣ ва ба дил оромӣ мебахшанд.
Дар Қуръон омадааст: «Дилҳо танҳо бо ёди Аллоҳ ором мегиранд», – гуфта шудааст («Рағд» сура, ояти 28).
Таҳия: Ҳасан АМАНҚУЛ
Рӯзномаи «Мунара», №10, соли 2021
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.