Вақти намозТибқи мазҳаби ҳанафӣ, дар рӯзҳои иди Қурбон ба шахси доро [1], муқим (сафарнакарда), ва мусалмони озод – қурбонӣ кардан воҷиб аст.
Аллоҳ Таоло дар Қуръони Карим мефармояд:
فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ
«Пас барои Парвардигорат намоз бихон ва қурбонӣ кун» [2], – мефармояд.
Пайғамбарамон (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бошад) фармудаанд:
مَنْ كَانَ لَهُ سَعَةٌ وَلَمَ يُضَحِّ فَلاَ يَقرَبَنَّ مُصَلَّاَنَا
«Ҳар кӣ тавоноӣ дошта бошаду қурбонӣ накунад, ба ҷойи намози мо наздик нашавад» [3], – фармудаанд. Ин ҳушдор ба шахсе равона шудааст, ки воҷибро иҷро накардааст.
Дар як ҳадиси дигар омадааст:
مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلَاةِ فَلْيَذْبَحْ شَاةً مَكَانهَا وَمَنْ لَمَ يَكُنْ ذَبَحْ فَلْيَذْبَحْ عَلَى اسْمِ اللَّهِ
«Ҳар кӣ пеш аз намоз қурбонӣ кунад, бояд дубора қурбонӣ кунад. Ва ҳар кӣ ҳанӯз қурбонӣ накардааст, бо номи Аллоҳ қурбонӣ кунад» [4], – омадааст.
Аз ин рӯ, тибқи мазҳаби мо, дар рӯзҳои иди Қурбон қурбонӣ накарда, танҳо маблағашро садақа кардан дурӯст нест. Зеро тибқи шариат, бояд ҳайвони қурбонӣ забҳ шуда, хунаш рехта шавад – ин вазифа аст [5].
Аммо агар шахс қурбонии харидаашро дар рӯзҳои ид забҳ карда натавонад, онро зинда садақа мекунад. Агар қурбонӣ аллакай забҳ шуда бошад, тамоми гӯшти онро ба ниёзмандон медиҳад ва худ чизе намехӯрад. Зеро бо гузаштани вақт, вазифаи қурбонӣ ба вазифаи садақа табдил меёбад. Агар қурбонӣ ҳанӯз харидорӣ нашуда бошад, маблағи қурбонӣ ба миқдори арзиши он садақа карда мешавад.
Пас, шахсе, ки қурбонӣ кардан бар ӯ воҷиб аст, бояд ҳайвони муайянро забҳ намуда, хунашро резонад.
Шуъбаи шариат ва фатвои КМДБ
[1] Доро касе аст, ки дар рӯзи иди Қурбон дорои молу амволе бошад, ки аз эҳтиёҷоти аслии худ ва аҳли хонадон зиёд буда, ба нисоби закот (85 грамм тилло, 40 гӯсфанд, 30 гов ё 5 шутур) расида бошад.
[2] Сураи Кавсар, ояти 2.
[3] Ривояти Аҳмад.
[4] Ривояти Муслим.
[5] Раддулмухтор, 9/454.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.