Ҳамеша инсон ба кӯмак ва дастгирии якдигар ниёз дорад. Барои анҷом додани коре, ба ёрии дигарон муроҷиат мекунад, барои эҳтиёҷаш пул ё чизе мепурсад. Баъзан инро бо сухани «барои ризои Аллоҳ» илова мекунад.
Паёмбари Худо (бар ӯ салавоту саломи Аллоҳ бошад) фармудаанд: «Ба касе, ки барои ризои Аллоҳ чизе мепурсад, он чиро мепурсад, диҳед» [1], «Оё ба шумо нагӯям, ки бадтарин одамон кистанд? Он касе, ки шахсе барои ризои Аллоҳ чизе пурсад ва ӯ ба ӯ чизе надиҳад» [2], «Касе, ки барои ризои Аллоҳ чизе мепурсад, лаънат мешавад. Ва он касе, ки ба шахсе, ки барои ризои Аллоҳ чизе мепурсад, рад кунад, низ лаънат мешавад» [3]. Ин суханон далели манъ будани ин амал аст. Аммо ин манъи сахт дар ҳадис барои дурӣ ҷустан аз ин амал гуфта шудааст.
Дар асл, молу дороии мусалмон танҳо бо ризоияти худи ӯ барои дигарон ҳалол мешавад. Бар асоси шариат, ба як мусалмон ҷоиз нест, ки ба ҷони, молу мулк ва обрӯи мусалмони дигар даст дароз кунад.
Аллоҳ Таъоло фармудааст: «Эй мӯъминон! Молу дороии якдигарро ба роҳи ноҳақ нахӯред, магар бо роҳи тиҷорати дуҷониба, ки ба ризоияти тарафайн бошад. Худатонро ба ҳалокат наандозед. Албатта, Аллоҳ ба шумо меҳрубон аст» [4].
Бо такя ба ин далелҳо, уламоро рад кардани шахсе, ки "барои ризои Аллоҳ" чизе мепурсад, макруҳ донистаанд[5]. Дар китоби «Фатавои Ҳиндия» омадааст: «Агар шахсе аз дигаре бихоҳад: "Барои ризои Аллоҳ ин корро барои ман анҷом деҳ", аз нигоҳи шариат иҷрои ин талабот бар шахси дуюм воҷиб нест. Аммо иҷро карданаш беҳтар аст»[6].
Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламо
1. Абу Довуд, 1672.
2. Тирмизӣ, «ал-Ҷомеъ», 1652; Аҳмад, «ал-Муснад», 4/24.
3. Табаронӣ, «ал-Муъҷам ал-Кабир», 22/377.
4. Сураи «Нисо», ояти 29.
5. «Асно ал-матолиб», 1/408.
6. «Ал-Фатаво ал-Ҳиндия», 5/318.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.