Тибқи шариат, ҳар як шахс бояд бо насаби худ ном бурда шавад. Аллоҳ Таъоло дар Қуръон мефармояд:
ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ
«Фарзанде, ки ба фарзандӣ гирифтаед, онҳоро бо номи падаронашон ном баред. Ин назди Аллоҳ дурусттар аст» [1] , – гуфта шудааст.
Бо истинод ба ин оят, баъзе уламоро бар онанд, ки ба зане, ки ба шавҳар мебарояд, гузаштан ба насаби шавҳараш манъ аст [2] . Аммо бархе уламо мегӯянд, ки гирифтани насаби шавҳар агар ба хотири одат ва шиносоӣ бошад, мушкиле надорад [3] . Зеро дар Қуръон омадааст: «Зани Нӯҳ ва зани Лут» [4] , ки занон бо номи шавҳаронашон шинохта шудаанд.
Дар ҳадисе, ки аз Абу Саъид ал-Худрӣ (Аллоҳ аз ӯ розӣ бошад) ривоят шудааст: «Зайнаб, ҳамсари Масъуд (Аллоҳ аз ӯ розӣ бошад), назди Паёмбари Худо (бар ӯ салавот ва салом бошад) омада, иҷозати даромадан мепурсад. Гуфтанд: "Эй Паёмбари Худо! Зайнаб иҷозати даромадан мехоҳад!" Паёмбар пурсид: "Кадом Зайнаб?" Гуфтанд: "Ҳамсари Масъуд." Паёмбар гуфт: "Дарояд." Ва ба ӯ иҷозат дод» [5] .
Аз ин рӯ, зане, ки ба шавҳар мебарояд, бояд бо номи падари худ ном бурда шавад. Иваз кардани онро – ҳаром аст. Аммо гирифтани насаби шавҳар мамнуъ нест, вале ҳатмӣ ҳам нест. Шавҳар низ ҳақ надорад занашро маҷбур кунад, ки насаби ӯро гирад.
Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламои исломии Тоҷикистон
[1] «Аҳзоб» сура, ояти 5.
[2] https://www.fatawah.net/Questions/11366.aspx
[3] Айман Абдулҳамит ал-Бадарайни, «Фатова маъосара», 2/113-116.
[4] «Таҳрим» сура, ояти 10.
[5] Бухорӣ, №1462. Муслим, №80.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.