Оё мумкин аст, моҳӣ бо истифода аз нерӯи барқ сайд карда шавад?

Аллоҳ Таоло дар Қуръон дар бораи мавҷудоти обӣ чунин мефармояд:

أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ

«(Эй мӯъминон!) Барои шумо ва мусофирон баҳра бурдан, сайди баҳр ва ғизои он ҳалол гардонида шуд».

Пайғамбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармудаанд: «Обаш пок аст ва мурдаи он ҳалол» [1].

Олимони мазҳаби ҳанафӣ мавҷудоти обиро, ки дар Қуръон ва суннат зикр шудаанд, ба маънои моҳӣ ва навъҳои он мефаҳманд. Яъне, ғайр аз моҳие, ки худ ба худ мурда ва рӯи об мебарояд, тамоми навъҳои моҳиро, хоҳ зинда ва хоҳ мурда, истеъмол кардан ҷоиз аст.

Умуман, роҳҳои гуногуни сайди моҳӣ вуҷуд доранд. Баъзе аз онҳо мувофиқи шариатанд, баъзеашон мухолифанд. Аз ин рӯ, моҳигир бояд бо роҳи ҳалоли шариат моҳӣ сайд кунад. Яъне, ба неъмате, ки Худо додааст, бо роҳи гуноҳ нарасидан дуруст нест. Аллоҳ Таоло дар Қуръон мефармояд:

كُلُوا وَاشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللهِ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

«Аз ризқи Худо бихӯреду бинӯшед ва дар рӯи замин фасод накунед» [2].

Яке аз роҳҳои нави сайди моҳӣ, ки имрӯзҳо паҳн шудааст, истифодаи нерӯи барқ аст. Агар қувваи барқ баланд бошад, моҳӣ мемирад ва рӯи об мебарояд; агар қуввааш кам бошад, ҳатто агар намирад, моҳиро мадҳуш мекунад ва сайд карданаш осон мешавад.

Сайди моҳӣ бо нерӯи барқ чунин зарарҳо дорад:

• Моҳиро азоб дода, ба марг мерасонад. Ислом дини раҳмат аст ва чунин амалҳо ба талаботи шариат мувофиқ нестанд. Дар шариат ҳатто ҳангоми забҳи ҳайвонот низ иҷрои он бо усули некӯ таъкид шудааст. Пайғамбари Худо фармудаанд: «Аллоҳ Таоло иҷрои некӯро дар ҳар кор фармудааст. Пас, агар ҳайвонотро забҳ мекунед, хуб забҳ кунед, кордро тез кунед ва ҳайвонро азоб надиҳед» [3].

• Ба муҳити зисти дарёву кӯл ва ояндаи мавҷудоти он хатар меорад ва захираи моҳиро кам мекунад. Бо истифода аз нерӯи барқ, ҳам моҳии калон, ҳам хурд, тухм, растаниҳои обӣ ва дигар мавҷудоти хурд мемиранд. Ҳатто моҳие, ки зинда мемонад, дигар тухм намегузорад. Дар ҳадис омадааст:

لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ

«На ба худ ва на ба дигарон зарар расондан ҷоиз нест» [4].

Хулоса, гарчанде истеъмоли моҳии бо нерӯи барқ сайдшуда ҷоиз бошад, аммо бо назардошти он ки ба муҳити зисти обӣ зарари ҷиддӣ мерасонад, чунин роҳ иҷозат дода намешавад [5].

Шуъбаи шариат ва фатво

• [1] Тирмизӣ, Абу Довуд.

• [2] Сураи Бақара, ояти 60.

• [3] Имом Муслим.

• [4] Имом Аҳмад.

• [5] https://www.dar-alifta.org/ar/ViewFatwa.aspx?ID=13266&LangID=1&