Вақти намозСавол: Оё мусофир метавонад дар моҳи Рамазон рӯза нагирад? Ҷавоб: Ба шахсе, ки ба сафар мебарояд (тақрибан 90 километр), дар моҳи Рамазон рӯза нагирифтан ҷоиз аст [1]. Худованд дар Қуръон мефармояд:
فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ
«Пас, ҳар кӣ аз шумо бемор ё мусофир бошад, пас рӯзаашро дар рӯзҳои дигар адо кунад» [2].
Агар мусофир саҳарӣ хӯрда, баъд аз тулӯи субҳ ба сафар барояд, пас рӯзаи ҳамон рӯзро шикастан мумкин нест, зеро рӯзаро ҳангоми муқим будан оғоз кардааст. Ӯ ҳақ надорад онро бе сабаб шиканад. Агар то сафар рӯзаашро шиканад, ҳам қазо ва ҳам каффора бар гарданаш мешавад. Аммо агар дар сафар рӯзаашро шикаст, танҳо қазо воҷиб мешавад [3]. Бинобар ин, агар нияти рӯза нагирифтан дорад, бояд пеш аз тулӯи субҳ ба сафар барояд.
Савол: Мусофир рӯзи баргаштан аз сафар чӣ бояд кунад? Ҷавоб: Агар мусофир ба маҳалли иқомати худ баргардад ё нияти иқомати 15 рӯз дар як шаҳрро кунад, руза гирифтан бар ӯ воҷиб мешавад.
Агар мусофир пеш аз нисфи рӯз (яъне тақрибан як ё як ним соат пеш аз зуҳр) ба хона баргардад ва агар чизе нахӯрда бошад, нияти рӯза кунад, рӯзааш дуруст мешавад. Аммо агар баъд аз зуҳр баргардад, пас то ғуруби офтоб чизе намехӯрад, то аз маломати мардум эмин бошад. Зеро дурӣ ҷустан аз чизе, ки боиси маломат мешавад, воҷиб аст [4]. Баъд аз Рамазон қазои ҳамон рӯзро мегирад.
Савол: Оё дар сафар рӯза гирифтан беҳтар аст ё нагирифтан? Ҷавоб: Агар рӯза гирифтан барои мусофир душвор набошад, руза гирифтан афзалтар аст. Худованд дар идомаи ояти боло мефармояд:
وَأَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
«Агар бидонед, рӯза гирифтан барои шумо беҳтар аст» [5].
Агар мусофир аз рухсат истифода бурда, рӯзаашро шиканад, савоб мегирад. Аммо агар рӯза гирад, савоби бештар мегирад. Агар рӯза гирифтан барои худ ё ҳамсафараш душвор бошад (яъне ҳамсафаронаш рӯза набошанд ва якҷо хӯрок мехӯранд), рӯза нашиканад афзалтар аст [6].
Аз китоби «Фатвоҳо оид ба рӯзаи Рамазон»
[1] «Фатҳу-л-Қадир», 2/356.
[2] Сураи «Бақара», ояти 184.
[3] Абдулҳамид Маҳмуд Туҳмаз, «Ал-фиқҳ ал-ҳанафӣ фи савбихи-л-ҷадид», 1/437.
[4] «Ал-Ихтиёр», 1/421.
[5] Сураи «Бақара», ояти 184.
[6] «Радду-л-Мухтор», 3/406.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.