Вақти намозУмуман, мавзӯи мусиқӣ яке аз масъалаҳои баҳсбарангез миёни уламост. Зеро ривоятҳое, ки мусиқиро ошкоро ҳаром гуфтаанд, саҳеҳ нестанд, ва дар ҳадисҳои саҳеҳе, ки дар бораи он омадаанд, низ ошкоро ҳаром будани он зикр нашудааст [1] .
Дар ҳадисҳо омадааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) сурудҳои бо даф хондашударо шунидаанд, Ҳассан (р.а.) дар васфи Расули Худо ва ҳимояи ӯ шеър мегуфт ва инро Паёмбар тасдиқ мекарданд. Ин далел аст, ки сурудҳое, ки барои таблиғи дин, тарғиби ватандӯстӣ, имондорӣ, ваҳдат ва ахлоқи нек хонда мешаванд, ҷоизанд. Ҳамчунин, бархе аз саҳобаҳо [2] , тобеъин [3] ва чандин олимон [4] низ ба ин иҷозат додаанд.
Имом Абду-л-Ғанӣ ан-Набулусӣ ал-Ҳанафӣ мегӯяд: «Асбобҳои мусиқӣ — на худи зоҳири он ва на садое, ки аз он мебарояд, ҳаром нест. Зеро суруди паррандагон низ оҳанг аст. Уламо бар он иттифоқ доранд, ки оҳанги паррандагон ҳаром нест. Агар мусиқӣ бо корҳои беҳуда ё ҳаром омехта шавад, он вақт манъ мешавад» [5] .
Пас, сурудҳо ва мусиқие, ки динро таблиғ мекунанд, мардумро ба ватандӯстӣ, имондорӣ, ваҳдат ва ахлоқи нек даъват мекунанд, ҷоизанд. Агар мусиқӣ ба фисқу фуҷур, фасод, бадӣ, гумроҳӣ ва дигар корҳои манъшудаи шариат барад, манъ мешавад.
Миллати тоҷик, ки асрҳо Исломро риоя мекунад, бо асбоби миллии худ — домбра, суруд ва тарона мехонад, ки шунавандаро ба имондорӣ, некӣ, ахлоқи ҳасана, ҳимояи Ватан ва эҳтироми падару модар даъват мекунад. Аз ин рӯ, навохтани домбра ҷоиз аст.
Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламои исломии Тоҷикистон
[1] Абӯ Бакр ибн Арабӣ Моликӣ, «Аҳкомул Қуръон», 3/1494.
[2] Умар ибн Хаттоб, Ҳассан бин Собит, Амр ибн Ос, Абдуллоҳ ибн Зубайр, Билол ва дигарон.
[3] Хориҷа ибн Зайд, Саъид ибн Мусайиб, Ато бин Абӣ Рабоҳ ва бисёре аз фақиҳони Мадина, инчунин Абӯ Муҳаммад Ибн Ҳазм, Абӯ Исҳоқ Аш-Ширазӣ, Абдулғанӣ Ан-Набулусӣ ва дигарон.
[4] Абӯ Мансур ал-Бағдодӣ аш-Шофеӣ (429 ҳ.қ.), Ибн Абдулбарр ал-Қуртубӣ ал-Моликӣ (463 ҳ.қ.), шайх Абдулғанӣ ибн Исмоил ан-Набулусӣ ал-Ҳанафӣ (1143 ҳ.қ.), Абӯ-л-Фазл Ҷаъфар ибн Сағлаб аш-Шофеӣ ал-Адафавӣ (748 ҳ.қ.), Ҳофиз Шамсуддин аз-Заҳабӣ аш-Шофеӣ (748 ҳ.қ.), Изз ибн Абдуссалом аш-Шофеӣ (660 ҳ.қ.), Абӯ Бакр ибн Арабӣ Моликӣ (543 ҳ.қ.), Абӯ Ҳомид ал-Ғаззолӣ аш-Шофеӣ (555 ҳ.қ.), Ибн Ҳазм ал-Андалусӣ (456 ҳ.қ.), имом Муҳаммад Тоҳир ал-Мақдисӣ (507 ҳ.қ.).
Олимони замони мо: Муҳаммад Ғазолӣ, Абдусаттор Абӯ Ғудда, Маҳмуд Шалтут, Юсуф Қардавӣ ва дигарон.
[5] «Идоҳу-д-далолати фи самаъи-л-алати», саҳ. 20.
Ин мавод бо кӯмаки зеҳни сунъӣ таҳия шуда, аз ҷониби муҳаррир тафтиш шудааст.