Оё ният кардан ҳангоми қурбонӣ шарт аст?

Дар асл, ҳар як амал бояд бо ният оғоз ёбад. Агар дар баъзе ибодатҳо ният аниқ карда нашавад, мақсади асосӣ иҷро намешавад ва он амал танҳо як кори оддӣ мемонад.

Пайғамбари мо (ба ӯ салавоту саломҳои Аллоҳ бод):

إنما الأعمال بالنيات، وإنما لكل امرئ ما نوى

«Ҳақиқатан, амалҳо ба ният вобастаанд. Ҳар кас барои чӣ ният кунад, подоши онро мегирад», — фармудаанд [1].

Барои дуруст будани қурбонӣ се шарт лозим аст: ҳайвони солим бошад, қурбонӣ дар рӯзҳои ид анҷом дода шавад ва ният карда шавад. Гуфтан бо забон шарт нест, ният кардан дар дил кофист. Ҳангоми харидани ҳайвони қурбонӣ, супоридани он ба касе ё худи шахс забҳ кардан, ният кардан барои қурбонӣ шарт ҳисобида мешавад.

Ҳангоми қурбонӣ кардан чунин ният кардан суннат аст: «Бисмилләһи, Аллоҳу акбар! Эй Парвардигор! Ин қурбониро Ту ба ман ризқ додаӣ. Ман онро барои ризоии Ту қурбон мекунам. Ин қурбониро аз ман қабул кун!». Агар бо суханони дигар ё танҳо «Бисмилләһи, Аллоҳу акбар» гӯяд, низ басанда аст.

Ҷобир ибни Абдуллоҳ (Аллоҳ аз ӯ розӣ бод):

شَهِدْتُ معَ رسولِ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ علَيهِ وسلَّمَ الأَضحى بالمصلَّى، فلمَّا قَضى خطبتَهُ نزلَ من منبرِهِ، وأُتِيَ بِكَبشٍ فذبحَهُ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ علَيهِ وسلَّمَ بيدِهِ، وقالَ: بسمِ اللَّهِ واللَّهُ أَكْبرُ، هذا عنِّي، وعمَّن لَم يضحِّ من أمَّتي

«Ман бо Расули Худо (ба ӯ салавоту саломҳои Аллоҳ бод) ба масҷид рафта, дар намози иди қурбон иштирок кардам. Вақте ки ӯ хутбаро ба поён расонд, аз минбар фаромад. Ба назди ӯ як гӯсфанд оварданд ва Расули Худо (ба ӯ салавоту саломҳои Аллоҳ бод) бо дасти худ онро забҳ карда, гуфт: «Бисмилләһи, Аллоҳу акбар, ин қурбонӣ аз номи ман ва аз номи касоне, ки қурбонӣ накардаанд, қабул шавад», — гуфт [2].

Дар ҳар ҳолат, ният ба шахси ибодаткунанда кӯмак мекунад, ки зеҳнашро аз фикрҳои бегона пок нигоҳ дорад ва байни ҳаракати ҷисмонӣ ва ақлу дил якпорчагӣ ба вуҷуд орад, то ибодатро бо ихлос анҷом диҳад.

Дар ин маврид, барои нишон додани аҳамияти ният дар қурбонӣ, метавон чунин мисолҳоро овард:

Агар қассоб фаромӯш кунад, ки қурбонӣ мекунад ва ҳайвонро забҳ намояд, дар ин ҳолат нияте, ки ҳангоми харидани ҳайвон ё муайян кардани он барои қурбонӣ карда буд, ба ҳисоб гирифта мешавад. Агар шахси камбизоат бо нияти қурбонӣ як гӯсфанд бихарад, бар ӯ қурбонӣ кардан воҷиб мешавад. Агар ҳайвони харидааш дуздида шавад ё гум шавад, бар ӯ чизе воҷиб нест. Агар қурбониеро, ки ният карда буд, забҳ накунад ва вақти қурбонӣ гузарад, мисли шахси доро бояд садақа диҳад. Агар қурбонии харидаашро шахси дигар бе иҷозат забҳ кунад, қурбонӣ дуруст ҳисобида мешавад, зеро нияти соҳиби ҳайвон ҳангоми харид ба эътибор гирифта мешавад [3]. Агар аз як нафар то ҳафт нафар якҷоя гов ё шутур қурбонӣ кунанд, ҳар яки онҳо бояд ният кунанд. Агар яке аз онҳо бо нияти гӯшт гирифтан ё соғим иштирок кунад, қурбонии ҳеҷ кадоми онҳо қабул намешавад [4].

Шуъбаи шариат ва фатвои Кумитаи уламои исломии Тоҷикистон

[1] Ривояти Бухорӣ.

[2] Ривояти Абу Довуд ва Тирмизӣ.

[3] Ал-муфассал фил-фиқҳ ал-ҳанафӣ, 217.

[4] Фатово Ҳиндия, 5/351.